بررسی زباهنگ لعن و نفرین براساس انگاره قوم نگاری هایمز با تاکید بر گونه جهرمی

زباهنگ نفرین، نقش فرهنگ را در زبان بازنمایی می­کند. گونه جهرمی زبان فارسی به عنوان یکی از گونه های جنوب غربی و زاگرس جنوبی، از این نظر انواع مختلفی از نفرین را در خود جای داده است. در این مطالعه، بیش از یک­صد نفرین جهرمی براساس مدل قوم­ نگاری ارتباط هایمز بررسی و براساس انگیزه ها و مضامین به چهار گروه اصلی دسته­بندی شد: نفرین های مرتبط با نقص جسمانی، آرزوی مرگ، گرفتاری به بیماری های بی درمان، زندگی سخت دنیوی. هر کدام نیز زیرمجموعه هایی دارند و به صورت صفت مفعولی نیز به کار رفته اند. تحلیل این نفرین ها نشان می دهد که نفرین در فرهنگ جهرمی یک کنش زبانی صرف نیست، بلکه پدیده ای فرهنگی اجتماعی عمیق است و ریشه در باورهای دینی، اخلاقی و اجتماعی دارد. این نفرین ها اغلب در لحظات خشم، ناامیدی یا به عنوان ابزاری برای تنبیه اخلاقی و بازگرداندن تعادل اجتماعی به کار می روند و نشان دهنده واکنش ذهنیت جمعی جهرم در برابر ظلم، خیانت، بی عدالتی و شیطنت هستند. تحلیل نفرین های گونه جهرمی در مدل هایمز نشان می دهد که نفرین در جهرم، آخرین دادگاه یا عدالت عامیانه محسوب می شود و در تمام ابعاد وجودی انسان اعم از بدن زنده، زندگی دنیوی و حیات اخروی، سیستمی کامل برای مجازات و تقصیریابی ایجاد کرده است. ساخت منفی این نفرین ها به صورت دعا، رفع چشم­زخم و در مقام تحبیب نیز به کار می رود.

کلیدواژه ها:

نفرین ، گونه زبانی ، جهرم ، قوم­ نگاری ارتباط هایمز