بازخوانی تطبیقی مولفه های مفهومی ولایت در قرآن کریم بر پایه تفسیر فریقین ...

واژه «ولایت» از پرکاربردترین مفاهیم قرآنی است که در نظام معرفتی اسلام، نقشی بنیادین در تبیین روابط انسانی، الهی و اجتماعی ایفا می کند. با وجود کاربرد گسترده این واژه در قرآن، مفسران فریقین درباره معنای حقیقی آن اختلاف نظر دارند. برخی آن را مشترک لفظی دانسته ، در حالی که گروهی دیگر – هرچند اندک شمار – بر وحدت مفهومی آن تاکید می ورزند. پژوهش حاضر با تحلیل تطبیقی و نقد دیدگاه های مفسران کلاسیک شیعه و اهل سنت، بر این باور است که واژه ولایت دارای معنایی وحدانی و ذاتی الاضافه است؛ اما این وحدت معنوی به معنای بساطت معنا نیست، بلکه از حقیقتی پرده برمی دارد که جز با تحلیل به مولفه های متعدد قابل تبیین نیست. این مولفه ها عبارت اند از: قرب، محبت، پیروی، رهبری و اختیار. روش تحقیق، مبتنی بر تحلیل مفهومی و مقایسه تفسیری در آیات کلیدی قرآن و نیز موارد استعمال واژه و مشتقات آن است. یافته ها نشان می دهد که بسیاری از اختلافات مفسران، نه ریشه در اختلاف معنایی حقیقی، بلکه ناشی از عوارض لغوی و سلیقه های مذهبی است. برآیند پژوهش آن است که ولایت در قرآن همواره رابطه ای دوطرفه، آگاهانه و اختیاری میان ولی و مولی علیه تعریف می شود که بر محور قرب و محبت شکل گرفته و ارتباطی مبتنی بر تاثیر و تاثر یا رهبری و رهروی را سامان می دهد. کلیدواژه ها: مفهوم ولایت، قرب در ولایت، محبت در ولایت، اختیار در ولایت، پیروی در ولایت، رهبری در ولایت، تفسیر فریقین درآیات ولایت.

کلیدواژه ها:

کلیدواژه ها: مفهوم ولایت ، قرب در ولایت ، محبت در ولایت ، اختیار در ولایت ، پیروی در ولایت ، رهبری در ولایت ، تفسیر فریقین درآیات ولایت