گفتمان علوم انسانی و بازساخت خانواده مدرن

مطالعه حاضر با هدف واکاوی مکانیسم های تاثیرگذاری گفتمان علوم انسانی مدرن بر بازساخت نهاد خانواده در ایران معاصر صورت پذیرفته است. پرسش کانونی پژوهش آن است که علوم انسانی، به عنوان فرهنگ تخصصی، چگونه زیست جهان خانوادگی را دگرگون ساخته است. روش شناسی پژوهش از نوع کیفی و مبتنی بر تحلیل انتقادی اسناد نظری است که با بهره گیری از چهارچوب مفهومی نظریه سه وجهی فرهنگ، نسبت میان فرهنگ بنیادی، فرهنگ تخصصی و فرهنگ عمومی را بررسی می کند. یافته ها نشان می دهد که علوم انسانی مدرن نه صرفا ابزاری توصیفی، بلکه عاملی برساخت گرا است که ازطریق نه مکانیسم کلیدی، شامل آرمان سازی، الگوسازی، مفهوم سازی، معناسازی، ارزش سازی، هویت سازی، ساختارسازی، آگاهی سازی و بازتعریف نظام نیاز، خانواده را از نهادی مبتنی بر میثاق قدسی و تکالیف اخلاقی، به نهادی قراردادی، فردگرا و کارکردی بازتعریف کرده است. نتایج بیانگر آن است که خانواده ایرانی در وضعیت بینابینی قرار داشته و تحت تاثیر تعامل میان گفتمان مدرنیستی و مقاومت های فرهنگی، صورت های ترکیبی تازه ای از زیست خانوادگی را تجربه می کند. پژوهش درنهایت بر ضرورت تولید علوم انسانی بومی که قادر به بازشناسی خانواده در افق تعالی انسانی باشد، تاکید می ورزد.

کلیدواژه ها:

Modern humanities ، family ، three-dimensional theory of culture ، modernity ، specialized culture. ، علوم انسانی مدرن ، خانواده ، نظریه سه وجهی فرهنگ ، مدرنیته ، فرهنگ تخصصی.