تقابل ویران شهر و واقع شهر در آثار غاده السمان

زیاده خواهی های بشر و پیامدهای دهشتناک جنگ های خانمان سوز قرن بیستم، نویسندگان را از تجسم آرمان شهر و تحقق واقعی آن ناتوان ساخت. با پیچیده تر شدن مشکلات انسانی این ادبیات قربانی بدبینی شد و لحن آن با گزندگی بیشتری درآمیخت و آثار ادبی را به سمت ادبیات پادآرمان شهری سوق داد. در این میان چالش ناممکن بودن تحقق آرمان شهر و وظیفه ادبیات که امید بخشی بود نویسندگان را به مفهوم واقع شهر رساند. واقع شهرشهری است که با وجود مشکلات فراوان امید اصلاح را در میان نسل ها زنده نگه می دارد. غاده السمان رمان نویس معاصر سوری، متاثر از اوضاع نابسامان کشورهای عربی در زمینه های مختلف سیاسی، اجتماعی و فرهنگی، تاریکی های جامعه خود را با قلمی رسا به تصویر می­کشد. جستار حاضر، با شیوه توصیفی- تحلیلی به جستجوی عوامل پیدایش و مشخصات ویران شهر در نظام اندیشگانی و واقع­شهر امید بخش ذهن این نویسنده می پردازد. یافته های پژوهش نشان می دهد غاده السمان با وجود سلطه فضای پادآرمان شهری بر داستان هایش و پرداختن به دلایل ایجاد فاسد شهر چون جنگ، شکست، ظلم، خیانت، فساد، فقر، اعتقادات خرافی و انزوای روشنفکران، واقع شهر امیدبخشی را مقابل چشم مخاطب قرار می دهد. واقع شهر ذهنی السمان با اتحاد، تلاش و مقاومت در برابر دشمنان داخلی و خارجی قابل دستیابی است، هرچند که با آرمان شهر فاصله فراوانی دارد.

کلیدواژه ها:

دیستوپیا ، پروتوپیا ، ویران شهر ، واقع شهر ، رمان معاصر عربی ، غاده السمان