نقد قدرت با کاربست مفاهیم زیست بومی (مطالعه موردی: سه داستان کوتاه از صادق چوبک)

قدرت به مثابه نیرویی پنهان نقشی موثر در خلق آثار هنری ایفا می کند. نویسندگان در بسیاری از مواقع با بهره گیری از مفاهیم زیست بومی می کوشند، قدرت به یغما رفته جامعه را به آن بازگردانند و نقش کنشگر سیاسی را در جامعه ایفا کنند. این قدرت از منظر فوکو به همه چیز و همه کس متعلق است. در میان نویسندگان معاصر نقش صادق چوبک در بهره گیری از مفاهیم طبیعت و زیست بوم به جهت مبارزه علیه گفتمان قدرت مرکز، نقشی منحصر به فرد و ویژه بوده است. در تفکر چوبک در بسیاری از مواقع امر سیاسی در امر زیست شناختی بازتاب می یابد. در مقاله پیش رو با شیوه توصیفی تحلیلی سه داستان کوتاه چوبک( چرا دریا طوفانی شد؟، قفس و انتری که لوطی اش مرده بود) از منظر نظریه گفتمان قدرت فوکو بررسی و روشن شده است که چوبک با پناه گرفتن در قالب طبیعت و زیست بوم از سیطره گفتمان قدرت که آموزش سوژه هایی رام و مطیع است، می گریزد. او می کوشد با اتکا به مبانی زیست بومی از کنترل های انضباطی حاکم که بر روح جامعه اش چنگ انداخته است بکاهد. چوبک همچنین میان مفهوم جنسیت و قدرت ارتباطی مستحکم برقرار می کند و با گره زدن جنسیت با مبانی زیست بومی علیه هژمونی مردانه موضع می گیرد تا ضمن تعادل قدرت روشن سازد که قدرت مختص یک فرد یا نهاد نیست و همه در چنبره آن اسیرند.

کلیدواژه ها:

صادق چوبک ، طبیعت و زیست بوم ، فوکو ، نقد قدرت ، جنسیت و قدرت