تاثیر مصرف آب پیش از اهدا بر سطح هموگلوبین و حجم پلاسما در اهداکنندگان خون: یک کارآزمایی میدانی

چکیده سابقه و هدف  پلاسما تنها منبع تولید داروهای مشتق از پلاسما بوده، از این رو، کاهش ضایعات آن اهمیت دارد. این مطالعه با هدف بررسی تاثیر مصرف آب پیش از اهدا بر کاهش ضایعات پلاسما به دلیل واحدهای کم حجم انجام شد. مواد و روش ها در این کارآزمایی میدانی، ۱۴۵ اهداکننده در سه گروه مداخله در فواصل ۲ ± ۱۰ ، ۲ ± ۱۵ و ۲ ± ۲۰ دقیقه، از زمان نوشیدن آب تا زمان اهدای خون و علاوه بر آن ۴۹ اهداکننده در گروه کنترل بدون نوشیدن آب وارد مطالعه شدند. اهدای خون با استفاده از کیسه دو تایی انجام شد. سطح هموگلوبین قبل از مداخله و هنگام اهدای خون اندازه گیری و در گروه های با مداخله مقایسه شد. حجم پلاسما بین گروه های مداخله و کنترل مقایسه گردید. داده ها با استفاده از آزمون های کای اسکوئر، t مستقل و t زوجی، تحلیل آماری شدند.  یافته ها توزیع مقادیر هموگلوبین در چهار گروه تفاوت آماری معناداری نداشت. در گروه های مداخله پس از نوشیدن آب، کاهش Hb در بیشتر اهداکنندگان مشاهده شد و میزان این کاهش از ۶۰% اهداکنندگان در فاصله زمانی ۲ ± ۱۰ دقیقه به ۷۲% در فاصله ۲ ± ۲۰ دقیقه افزایش یافت. میانگین اختلاف مقادیر Hb قبل و بعد از مداخله در سه گروه مداخله بین ۰.۱۱ تا ۰.۲۸ گرم بر دسی لیتر بود (۰.۰۵ >p). حجم خون کامل ۴۳۵ تا ۴۹۲ میلی لیتر و میانگین حجم پلاسمای بازیافتی در همه گروه ها بیش از ۲۵۰ میلی لیتر و نسبت حجم آن به خون کامل بیش از ۵۳% گزارش شد. میانگین تفاضل حجم پلاسما در گروه های مداخله با گروه کنترل از نظر آماری معنادار نبود. نتیجه گیری             مداخله نوشیدن آب به تنهایی سبب افزایش حجم واحدهای پلاسما نسبت به گروه کنترل نشد. برای بهبودحجم و کاهش ضایعات پلاسمای بازیافتی، ضروری است به وضعیت هیدراتاسیون اهداکننده و عوامل موثر بر آن به ویژه اهداکنندگان با هموگلوبین بالا توجه گردد. با استفاده از کیسه های دوتایی، حجم تمامی واحدهای پلاسما در محدوده مجاز بود.

کلیدواژه ها:

Blood donor ، Blood donation ، Plasma volume. Hemoglobin ، اهداکنندگان خون ، اهدای خون ، حجم پلاسما ، هموگلوبین