«تحلیل گفتمان صدای زنانه و مردانه در چهار داستان منتخب از منیرو روانی پور و شهریار مندنی پور با تاکید بر مشروعیت بخشی به روایت»

زمینه: پژوهش حاضر با رویکردی گفتمان محور به این پرسش می پردازد که صدای زنانه و مردانه در چهار داستان منتخب از منیرو روانی پور و شهریار مندنی پور چگونه از طریق راهبردهای زبانی و روایی برای کسب مرجعیت و اعتبار روایی عمل می کنند.روش : برای پاسخ به پرسش پژوهش، دو داستان «سنگ های شیطان» و «قصه غم انگیز عشق» از روانی پور و دو داستان «رنگ آتش نیم روزی» و «مه جنگل های بلوط» از مندنی پور با روش کیفی و به صورت تطبیقی تحلیل شده اند. چارچوب نظری و تحلیلی پژوهش بر تلفیق نظریه اجراپذیری جنسیت جودیت باتلر و تحلیل گفتمان انتقادی نورمن فرکلاف استوار است.یافته ها: یافته ها نشان می دهد که روانی پور با برجسته کردن تجربه زیسته زنان، بدن زنانه و به کارگیری نمادهایی چون سنگ و خرافه، صدای زنانه را از حاشیه به متن می آورد و از آن برای نقد گفتمان مردسالار و بازتعریف سوژگی زن بهره می گیرد. در مقابل، مندنی پور صدای مردانه را در پیوند با خشونت، جنگ، مرگ و سرکوب عاطفه سازمان می دهد؛ صدایی که در آغاز واجد اقتدار است، اما در مواجهه با فقدان، احساس گناه و ناتوانی در برقراری رابطه مرجعیت خود را به تدریج از دست می دهد و به سکوت و انزوا می رسد. برآیند تحلیل ها نشان می دهد که در هر دو نویسنده، «صدای جنسیتی» صرفا بازتاب هویت زیستی نویسنده نیست، بلکه سازوکاری گفتمانی برای مشروعیت بخشی یا به چالش کشیدن روایت و جایگاه شخصیت ها در بافت اجتماعی فرهنگی ایران معاصر به شمار می آید.

کلیدواژه ها:

صدای زنانه و مردانه ، تحلیل گفتمان انتقادی ، اجرا پذیری جنسیت ، منیرو روانی پور ، شهریار مندنی پور