تحلیل آموزه های حکمی ابوالمظفرعبادی در «التصفیه فی احوال المتصوفه»

زمینه و هدف: امیر قطب ­الدین ابوالمظفر منصوربن اردشیرالعبادی، ازجمله علمای برجسته و واعظان نیکوسخن، و محققان مشهور حوزه عرفان و تصوف است و آثار ارزشمندی در این زمینه به رشته تحریر درآورده ­است یکی از آثار گرانسنگ وی، کتاب «التصفیه فی احوا­ل­ المتصوفه»، مشهور به «صوفی­ نامه»، در معرفی اهل طریقت و اقوال، اعمال، اصطلاحات، اخلاق و آداب ایشان به زبان فارسی و برای استفاده عموم ، به انگیزه آگاه ساختن مردم از احوال صوفیه و قواعد عرفان و تصوف نوشته شده­است. از آن­جا که نظام تربیتی خانقاه، برمبنای کتاب و سنت و سیره نبوی(ص)، به هدف پرورش انسان­های مهذب، فرهیخته و متخلق به اخلاق الهی و انسانی بنا شده­است، به طبع این کتاب یکی از منابع ارجمند حکمی به شمار می­ رود و آموزه­های اخلاقی و تربیتی آن را، علاوه­ بر مبانی فرهنگ اسلامی، با اصول اخلاق یونان و ایران باستان متناسب می­ یابیم. روش/رویکرد: پژوهش حاضر برپایه مطالعات کتابخانه­ای و سندکاوی، و برمبنای فن تحلیل و توصیف محتوای متنی، به بررسی آموزه­های حکمی- تعلیمی صوفی­نامه پرداخته ­است. یافته­ ها و نتیجه­ گیری: نتایج به ­دست ­آمده از پژوهش، حاکی از آن است که مبانی فکری «قطب­الدین عبادی» متاثر از سه سرچشمه، یعنی اخلاق و تربیت اسلامی، اخلاق ایران باستان، به­ویژه اندرزنامه ­های روزگار ساسانی و حکمت یونانی است.

کلیدواژه ها:

آموزه های حکمی ، عبادی ، التصفیه فی احوال المتصوفه ، اندیشه های تعلیمی و اخلاقی