تغییرات مکانی و زمانی ترازآب زیرزمینی، جهت جریان و هیدروگراف معرف آبخوان ساحلی دشت میناب استان هرمزگان

در شرایط تشدید تنش آبی، افت پایدار آبخوان ها و افزایش آسیب پذیری هیدروژئولوژیک در مناطق خشک و نیمه خشک، پایش تغییرات سطح ایستابی و شناسایی الگوهای افت، برای مدیریت پایدار منابع آب امری ضروری است. این پژوهش باهدف ارزیابی تغییرات زمانی– مکانی تراز سطح ایستابی آب های زیرزمینی در دشت میناب طی یک دوره زمانی بلند مدت صورت پذیرفت. از آزمون همبستگی رتبه ای کندال، تحلیل هیدروگراف و سامانه اطلاعات جغرافیایی (GIS) جهت بررسی تغییرات و پهنه بندی مکانی تراز آب زیرزمینی و استخراج جهت جریان آب زیرزمینی در چهار دوره زمانی چهار ساله در سال های ۱۳۸۹–۱۳۹۲، ۱۳۹۶–۱۳۹۳، ۱۴۰۰–۱۳۹۷ و ۱۴۰۴–۱۴۰۱ استفاده شد. نتایج نشان داد که تراز آب زیرزمینی در ۸۲ درصد از چاه های مشاهداتی تراز آب زیرزمینی دارای هم بستگی منفی معنی داری در سطح اطمینان ۹۹ درصد با زمان است. ترسیم هیدروگراف کلی آبخوان و نقشه های پهنه بندی دوره های زمانی چهار ساله نیز نشان داد که افت تراز آب زیرزمین با شدت زیادی در حال پیشرفت می باشد. جهت جریان آب زیرزمینی در طول دوره مطالعاتی تغییرات محسوسی نشان نداد. عوامل انسانی و اقلیمی از جمله افزایش تقاضای آب، توسعه کالبدی نامتوازن، دگرگونی الگوی بهره برداری از منابع آب و اثرات تغییر اقلیم، در نرخ کاهش تراز آب زیرزمینی نقش بسیار پررنگی دارند. ازاینرو یافته های این پژوهش بر لزوم استقرار راهبردهای مدیریت یکپارچه آبخوان، کنترل برداشت و تنظیم برنامه های سازگار با ظرفیت آبخوان تاکید می کنند.

کلیدواژه ها:

تراز آب زیرزمینی ، هیدروگراف معرف ، مدیریت یکپارچه