تحولات آوائی در زبان های سامی و نقش آن بر تفاوت قرائات قرآن کریم

هدف: این پژوهش با بررسی خاستگاه های واجی قرائات گونه گون قرآن کریم، درصدد است نشان دهد که تحولات تاریخی آواها از نیا-سامی به گویش های عربی کلاسیک و زبان های هم خانواده سامی (عبری، آرامی، سریانی، اکدی و گعزی) چگونه بر اختلاف قرائات اثر گذاشته اند.روش شناسی: پژوهش با بهره گیری از روش زبان شناختی تاریخی-تطبیقی و در چارچوبی توصیفی-تحلیلی، هم ریشه های واژگانی، جابه جایی های واجی (همخوان های لبی، صفیری، بین دندانی، حلقی، کامی/نرمکامی و روان) و داده های گویشی را در پیکره های کهن سامی، در کنار روایت های قرائات متواتر و غیرمتواتر قرآن، به صورت تطبیقی بررسی می کند.یافته ها: یافته ها نشان می دهد که بسیاری از قرائات متفاوت از جمله همگونی b/f، جابه جایی ṯ/f، تناوب s/š، گونه گونی ṣ/s/z در «صراط» و «سقر»، دگرگونی ḏ/d در «اتکر/ادکر» و جابه جایی ḥ/ʿayn در «عتی» نمودهای نظام مند قوانین منظم واجی سامی و تحولات منطقه ای گویش های عربی هستند، نه خطاهای کاتبان یا سازگارسازی های حدسی و تصادفی.نتیجه گیری: زبان شناسی تطبیقی سامی معیار علمی و عینی نیرومندی برای بازسازی صورت های آغازین و تمایز میان قرائات نخستین و نوآوری های واجی ثانوی فراهم می کند و نشان می دهد که تنوع قرائات قرآنی، مسیرهای اصیل و کهن گویشی نهفته در گستره خانواده زبان های سامی را حفظ کرده است.

کلیدواژه ها:

تحولات آوایی ، زبان های سامی ، قرائات قرآن ، زبان شناسی تاریخی-تطبیقی ، گویش های عربی