بررسی اختلاف قرائات در «سلام علی الیاسین» (صافات:۱۳۰) با تکیه بر نظریه لفافه های قرآنی استاد محمد حسین برومند

هدف: این پژوهش درصدد تبیین منطق و سازوکار هرمنوتیکی قرار گرفتن یک قرائت قرآنی در زیر قرائت دیگر است و نشان می دهد که چگونه حکمت الهی از یک «قرائت پوسته ای» برای حفاظت از «قرائت هسته ای» حساس از نظر سیاسی و کلامی در برابر تحریف عمدی متن بهره گرفته است.روش شناسی: با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی و تطبیقی، ۱۴۰ اثر تفسیری مهم اهل سنت و شیعه درباره آیه ۱۳۰ سوره صافات به صورت نظام مند تحلیل شده و قرائات متفاوت بر اساس چارچوب نظری «لفافه های قرآنی» (لایه های پوشاننده/محافظ) ارزیابی شده اند.یافته ها: تحلیل، دیدگاه های تفسیری را در شش الگوی متمایز دسته بندی می کند: در قرائت «ال یاسین»، مرجع عبارت «حضرت الیاس و پیروان او»، «خود الیاس» یا «ادریس» دانسته شده است؛ و در قرائت «آل یاسین»، تفسیرها شامل «حضرت محمد و خاندان او (اهل بیت)»، «الیاس فرزند یاسین» و «یاران سوره یس/مومنان به قرآن» است. بر اساس الگوی لفافه، «ال یاسین» نقش قرائت پوسته ای و «آل یاسین» نقش قرائت هسته ای نهفته را دارد. ساختار آیات مربوط به سلام بر پیامبران در سوره صافات و هم نشینی های واژگانی با سوره یس، چهار قرینه متنی پیوسته و نیرومند برای گذار از پوسته به هسته فراهم می کنند.نتیجه گیری: تعدد قرائات در این آیه، سازوکاری عمدی و الهی دانسته می شود که در چارچوب علل و اسباب طبیعی عمل کرده است تا انگیزه های سیاسی برای تحریف درباره فضائل خاندان پیامبر را از میان ببرد و در عین حال، امکان کشف پیام ژرف و هسته ای را برای خواننده دقیق و متدبر فراهم سازد.

کلیدواژه ها:

قرائات قرآن ، سوره صافات ، آیه ۱۳۰ ، نظریه لفافه های قرآنی ، آل یاسین ، قرائن متنی ، صیانت متنی قرآن ، اهل بیت