سکت قرآنی و دلالت های بلاغی آن در روایت حفص از عاصم از طریق شاطبیه

هدف: این پژوهش درصدد تبیین ارزش های زیبایی شناختی، کارکردهای بلاغی و اهمیت تفسیری پدیده «سکت» (درنگ بدون تنفس) در چهار موضع مورد اتفاق در روایت حفص از عاصم از طریق شاطبیه است و کارکرد متمایز آن را از «وقف» متعارف (درنگ همراه با تنفس) و «وصل» (تلاوت پیوسته) روشن می کند.روش شناسی: با روش توصیفی-تحلیلی و با تکیه بر بلاغت آکوستیک، ساختار هم متن آیات، تحقق آوایی سکت در روایت حفص، مقایسه آن با دیگر قرائات متواتر و تلفیق دیدگاه های زبانی و تفسیری کلاسیک بررسی شده است.یافته ها: یافته ها نشان می دهد که سکت در روایت حفص صرفا یک قرارداد آوایی نیست، بلکه ابزاری فعال برای تفسیر و بلاغت است. در سوره کهف (۱۸:۱۲)، مانع از آن می شود که «قیما» به اشتباه صفت «عوجا» تلقی شود و گذار از نفی مطلق نقص به اثبات مثبت هدایت را نشان می دهد. در سوره یس (۳۶:۵۲)، پرسش ناامیدانه منکران رستاخیز را از پاسخ قاطع مومنان/فرشتگان جدا می کند. در سوره قیامت (۷۵:۲۷)، رنج، تعلیق و قطع نفس در لحظه احتضار را به صورت صوتی بازتاب می دهد. در سوره مطففین (۸۳:۱۴)، گذار بلاغی از بازدارندگی قاطع «کلا» به علت اخلاقی کفر، یعنی «ران»، را آشکار می سازد.نتیجه گیری: سکت قرآنی به عنوان وقفی اصیل و منقول و بدون تنفس، میان صورت بندی آوایی و ژرفای الهیاتی پل می زند، هوشیاری شناختی را برمی انگیزد و فهم تفسیری را غنی تر می کند.

کلیدواژه ها:

بلاغت قرآنی ، سکت (درنگ بدون تنفس) ، حفص از عاصم ، شاطبیه ، وقف و ابتدا ، مطالعات قرائات