هنجارهای بنیادین در رویه قضایی دیوان داوری ورزش؛ تاملی در نظم عمومی جهان ورزش

مقدمه: رشد ورزش حرفه ای و فرامرزی شدن اختلافات، ضرورت ایجاد یک نهاد داوری مستقل و تخصصی را دوچندان کرد. دیوان بین المللی داوری ورزش طی چهار دهه فعالیت، به دیوان عالی ورزش تبدیل شده و نقشی فراتر از حل اختلافات موردی ایفا می کند. هدف این پژوهش، ارائه تصویری یکپارچه از ساختار نهادی، آیین دادرسی، رویه قضایی و هنجارهای بنیادین این دیوان برای آشنایی حقوقدانان و متخصصان ورزشی با نظام حقوقی فراملی حاکم بر ورزش است. روش: روش پژوهش: این مطالعه از نوع مرور روایی با رویکرد توصیفی‑تحلیلی است. داده ها از طریق تحلیل محتوای منابع دست اول شامل مقررات دیوان، آراء منتخب و آثار مکتوب صاحب نظران برجسته حقوق ورزشی گردآوری و با تکیه بر یافته های یک رساله دکتری تخصصی در رشته حقوق بین الملل عمومی تکمیل شده است. یافته ها: یافته ها نشان می دهند: ۱. دیوان دارای ساختاری دوگانه شامل شورای بین المللی داوری ورزش و دیوان داوری ورزش با دو شعبه معمولی و تجدیدنظر است. ۲. آیین دادرسی دو شعبه از نظر قانون حاکم، مهلت درخواست و تعداد داوران تفاوت اساسی دارد. ۳. رویه قضایی در دیوان اگرچه الزام آور رسمی نیست، اما حدود هشتاد درصد آراء حداقل به یک رای قبلی استناد می کنند که نشان دهنده فشار هنجاری بالاست. ۴. هنجارهای بنیادین تثبیت شده در رویه دیوان شامل اصل مشروعیت، اصل تناسب، حقوق بنیادین دادرسی و اصل سلسله مراتب هنجارها است. نتیجه گیری: دیوان داوری ورزش یک نظام حقوقی شبه‑قضایی فراملی خلق کرده است که در آن رویه قضایی غیرالزام آور اما با فشار هنجاری بالا عمل می کند. شناخت یکپارچه ساختار، رویه و هنجارهای این دیوان برای موفقیت در دعاوی ورزشی بین المللی، به ویژه برای حقوقدانان و نهادهای ایرانی، یک الزام راهبردی است.

کلیدواژه ها:

دیوان داوری ورزش ، ساختار نهادی ، رویه قضایی ، هنجارهای بنیادین ، آیین دادرسی داوری