رسیدگی به جرایم و تخلفات پزشکی در پرتو اصول دادرسی منصفانه: مطالعه تطبیقی در نظام حقوقی ایران، فرانسه و انگلستان

مقدمه: دادرسی منصفانه به عنوان رکن بنیادین عدالت قضایی، مورد تاکید نظام های حقوقی و اسناد بین المللی بوده است. در حوزه پزشکی، رعایت این اصول در رسیدگی به جرایم و تخلفات پزشکی، نه تنها ضامن حقوق پزشکان و بیماران است بلکه نقش مهمی در ارتقای اعتماد عمومی به نظام سلامت دارد. این مقاله با هدف بررسی و مقایسه نحوه رعایت اصول دادرسی منصفانه در رسیدگی به جرایم و تخلفات پزشکی در نظام های حقوقی ایران، فرانسه و انگلستان تدوین شده تا نقاط ضعف و قوت هر نظام را شناسایی و پیشنهادهای اصلاحی ارائه نماید. روش: پژوهش حاضر به شیوه توصیفی–تحلیلی و با رویکرد تطبیقی انجام شده است. یافته ها: یافته های پژوهش نشان می دهد که اگرچه اصول کلی دادرسی منصفانه در هر سه کشور در سطح قوانین و مقررات مورد توجه قرار گرفته است، اما در مقام عمل، تفاوت هایی در نحوه اجرا، میزان تضمین حقوق متهمان، شفافیت دادرسی و قابلیت اعتراض به آراء به چشم می خورد. در ایران، تمرکز بیشتری بر روی نظام کیفری وجود دارد اما چالش هایی در فرآیندهای انتظامی مشاهده می شود. فرانسه با وجود ساختار منسجم، در برخی موارد با انتقادات مربوط به استقلال مراجع انتظامی روبروست و انگلستان از انعطاف بیشتری در تضمین حقوق متهمان برخوردار است. نتیجه گیری: رعایت کامل اصول دادرسی منصفانه در رسیدگی به جرایم و تخلفات پزشکی، مستلزم اصلاح برخی فرآیندهای قانونی و انتظامی، ارتقاء شفافیت، تضمین حق دفاع و حق اعتراض و نیز آموزش مستمر قضات و اعضاء مراجع انتظامی است. بهره گیری از تجارب موفق کشورها می تواند زمینه ساز ارتقاء نظام دادرسی پزشکی در ایران و سایر کشورها باشد.

کلیدواژه ها:

دادرسی منصفانه ، جرایم پزشکی ، تخلفات پزشکی ، مسئولیت انتظامی پزشکان ، آیین دادرسی پزشکی