جایگاه مدیریت اکولوژیک علف های هرز در کاهش آلودگی های محیطی و تقویت نظام کشاورزی خودتنظیم

گسترش وابستگی به علف کش های شیمیایی در دهه های اخیر، اگرچه موجب کنترل کوتاه مدت و به ظاهر موثر علف های هرز شده است، اما پیامدهای گسترده ای از جمله آلودگی خاک و منابع آب، کاهش تنوع زیستی، اختلال در عملکرد میکروارگانیسم های خاک، افزایش مقاومت علف های هرز و تهدید سلامت انسان و اکوسیستم ها را به دنبال داشته است. این چالش ها، ضرورت توسعه راهبردهای مدیریت علف های هرز با رویکرد اکولوژیک و کاهش وابستگی به نهاده های شیمیایی را بیش از پیش آشکار ساخته است. مطالعه حاضر با رویکرد مروری نظام مند و تحلیل کیفی، به شناسایی، طبقه بندی و ارزیابی روش های غیر شیمیایی و اکولوژیک مدیریت علف های هرز و نقش آن ها در کاهش آلودگی های محیطی و ارتقای پایداری نظام های کشاورزی پرداخته است. بدین منظور، مقالات منتشر شده در بازه زمانی ۲۰۰۳ تا ۲۰۲۴ از پایگاه های معتبر ملی و بین المللی مورد بررسی و تحلیل قرار گرفتند. نتایج نشان داد که راهکارهایی نظیر مدیریت بانک بذر علف های هرز، وجین مکانیکی، مالچ پاشی، شعله زنی، افزایش رقابت پذیری گیاه زراعی، کشت مخلوط، گیاهان پوششی، کود سبز و علف کش های زیستی، در صورت انطباق با شرایط اکولوژیک هر منطقه، می توانند وابستگی به علف کش های شیمیایی را به طور چشمگیری کاهش دهند. به کارگیری این راهبردها علاوه بر کاهش بار آلودگی خاک و آب، موجب حفظ تنوع زیستی، بهبود کیفیت و سلامت خاک، افزایش تاب آوری اکوسیستم های کشاورزی و تقویت پایداری تولید می شود. در مجموع، یافته های این مطالعه بر ضرورت گذار از مدیریت متکی بر نهاده های شیمیایی به نظام های مدیریت اکولوژیک و تلفیقی علف های هرز به عنوان یکی از راهکارهای موثر در کاهش آلودگی های محیطی و تحقق کشاورزی پایدار تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

آلودگی‎های محیطی ، پایداری ، روش‎های اکولوژیک ، مدیریت یکپارچه علف‎های هرز ، نظام کشاورزی خودتنظیم