طراحی و تدوین مدل سازمان های نوآور با استفاده از رویکرد نظریه داده بنیاد (مطالعه موردی: سازمان بیمه سلامت استان ایلام)

هدف این پژوهش، طراحی مدلی جامع برای سازمان های نوآور با شناسایی عوامل کلیدی موثر بر ایجاد و توسعه نوآوری در سازمان بیمه سلامت استان ایلام، با استفاده از روش نظریه داده بنیاد است. روش تحقیق حاضر از لحاظ ماهیت نوع کیفی و از روش گرندد تئوری می باشد. جامعه آماری تحقیق شامل ۱۵ نفر از خبرگان و متخصصان سازمان بیمه سلامت استان ایلام بود. این پژوهش با به کارگیری روش کیفی گراندد تئوری (نظریه داده بنیاد) به طراحی مدل سازمان های نوآور پرداخته است. در مرحله نمونه گیری، از روش گلوله برفی استفاده شد که با شناسایی اولیه چند خبره کلیدی آغاز گردید و سپس از طریق معرفی های زنجیره ای، نمونه ها تا رسیدن به اشباع نظری توسعه یافت. جامعه آماری پژوهش شامل ۱۵ نفر از خبرگان و متخصصان سازمان بیمه سلامت استان ایلام بود. در طول فرآیند تحلیل داده ها از نرم افزار MAXQDA برای مدیریت و کدگذاری نظام مند داده ها استفاده شد. یافته های پژوهش نشان می دهند که عوامل درون سازمانی (مانند ارتباطات داخلی و عملکرد سازمانی) به عنوان پیش نیازهای اساسی، بستر لازم برای تقویت عوامل منابع انسانی (شامل تخصص و انگیزه کارکنان) را فراهم می کنند. از سوی دیگر، عوامل برون سازمانی (مانند قوانین و رقابت) به صورت مستقیم بر راهبردهای سازمانی تاثیر گذاشته و از طریق تعدیل عوامل محیطی (مانند استانداردهای فناورانه)، پیامدهای نوآوری را شکل می دهند. نکته حائز اهمیت، نقش واسطه ای عوامل مدیریتی (از جمله رهبری تحول آفرین) است که به عنوان پل ارتباطی بین عوامل ساختاری و پیامدهای نهایی (مانند ارتقاء سازمانی) عمل می کنند. این روابط در قالب یک مدل پویا ترسیم شده اند. در عصر حاضر توجه به فرآیند نوآوری و توسعه راهکارهای عملی برای پرورش آن به ضرورتی حیاتی برای بقا و رشد سازمان ها تبدیل شده است. در این شرایط، طراحی ساختارهای سازمانی انعطاف پذیر به عنوان بستری کارآمد برای تسهیل تبادل دانش، اشتراک گذاری ایده های نوآورانه و تقویت همکاری های تیمی در راستای تحقق اهداف سازمانی عمل می کند.

کلیدواژه ها:

عوامل رقابتی ، عوامل ساختاری ، عوامل انگیزشی ، عوامل راهبردی