اثرات منابع مختلف چربی بر قابلیت هضم مواد مغذی و آنزیم های کبدی در میش های دوره انتقال و فراسنجه های خونی بره های متولد شده از آنها

سابقه و هدف: دوره انتقالی میش ها (۳ هفته پیش تا ۳ هفته پس از زایش) با تغییرات شدید متابولیکی و کاهش مصرف خوراک همراه است که منجر به تعادل منفی انرژی، افزایش اسیدهای چرب غیراستریفیه، اجسام کتونی و استرس اکسیداتیو می شود. این وضعیت خطر کتوز، کبد چرب و ضعف ایمنی را افزایش می دهد. استفاده از منابع چربی به عنوان استراتژی تغذیه ای، با تامین انرژی متراکم و کاهش بسیج ذخایر بدن، می تواند وضعیت متابولیکی را بهبود بخشد؛ اما اثرات آن بر هضم، تخمیر شکمبه و استرس اکسیداتیو به نوع چربی (اشباع محافظت شده یا غیراشباع) بستگی دارد. لذا هدف مطالعه بررسی اثر منابع مختلف چربی بر گوارش پذیری مواد مغذی، آنزیم های کبدی در میش های انتقالی و تاثیر بر فراسنجه های خونی بره های متولدشده بود.مواد و روش: آزمایش روی ۶۰ راس میش آبستن (یک ماه قبل از زایش) در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه آزاد اسلامی خوراسگان انجام شد. میش ها بر اساس وزن و تاریخ زایش به صورت تصادفی به ۵ تیمار (۱۲ تکرار) در قالب یک طرح کاملا تصادفی تخصیص یافتند: ۱) شاهد (بدون چربی)، ۲) ۳ درصد نمک کلسیمی اسیدهای چرب امگا-۹، ۳) ۳ درصد پیه، ۴) ۳ درصد روغن کلزا، ۵) ۳ درصد پودر اسید چرب اشباع محافظت شده در شکمبه. جیره ها بر اساس NRC (۲۰۰۷) از ۲۱ روز قبل تا ۲۱ روز پس از زایش به صورت TMR ارائه شدند.نتایج: نتایج نشان داد که افزودن منابع مختلف چربی تاثیر معنی داری بر وزن بدن، مصرف ماده خشک یا امتیاز وضعیت بدنی میش ها نداشت. استفاده از پودر اسید چرب اشباع محافظت شده موجب افزایش معنی دار گوارش پذیری عصاره اتری نسبت به تیمارهای روغن کلزا و گروه شاهد در هر دو دوره قبل و بعد از زایش شد و پس از زایش نسبت به چربی حیوانی نیز مقادیر بالاتری نشان داد (۰۵/۰>P). این تیمار همچنین گوارش پذیری الیاف نامحلول در شوینده اسیدی بیشتری نسبت به چربی حیوانی و روغن کلزا قبل از زایش و نسبت به روغن کلزا پس از زایش داشت. گوارش پذیری الیاف نامحلول در شوینده خنثی تنها پس از زایش تحت تاثیر تیمارها قرار گرفت به طوریکه تیمار چربی اشباع محافظت شده نسبت به روغن کلزا و منبع امگا-۹ مقادیر بالاتری نشان داد (۰۵/۰>P)، در حالی که گوارش پذیری ماده خشک و پروتئین خام بین تیمارها اختلاف معنی داری نداشت. سطوح ALT و AST در میش های تغذیه شده با روغن کلزا و چربی حیوانی پس از زایش به طور معنی داری افزایش یافت (۰۵/۰>P). در حالی که مقادیر در میش های تغذیه شده با نمک کلسیمی امگا-۹ و چربی اشباع محافظت شده در محدوده طبیعی باقی ماند. فعالیت ALP نیز در هر دو دوره نمونه برداری تحت تاثیر تیمارها قرار گرفت و بالاترین مقادیر در گروه های امگا-۹ و چربی حیوانی مشاهده شد. نتایج نشان داد که نوع منبع چربی در جیره میش های دوره انتقال اثر معنی داری بر فراسنجه های خونی بره های متولدشده داشت (۰۵/۰>P). بره های حاصل از میش های دریافت کننده چربی اشباع محافظت شده و اسیدهای چرب امگا-۹ غلظت بالاتری از گلوکز، کلسترول، پروتئین کل و ایمونوگلوبولین G نسبت به گروه شاهد نشان دادند (۰۵/۰>P). همچنین غلظت کلسترول، پروتئین کل و ایمونوگلوبولین G در این تیمارها نسبت به تیمار چربی حیوانی بیشتر بود، در حالی که بین تیمارها از نظر غلظت آلبومین اختلاف معنی داری مشاهده نشد.نتیجه گیری:به طور کلی، استفاده از پودر اسید چرب اشباع محافظت شده در جیره میش های دوره انتقال موجب افزایش گوارش پذیری عصاره اتری نسبت به روغن کلزا و گروه شاهد و پایداری بیشتر فعالیت آنزیم های کبدی پس از زایش در مقایسه با روغن کلزا و چربی حیوانی شد. با توجه به اینکه همه صفات بین تیمارها اختلاف معنی دار نداشتند، این نتایج نشان می دهد که چربی اشباع محافظت شده می تواند در مقایسه با برخی منابع چربی به بهبود نسبی گوارش پذیری و وضعیت متابولیکی در دوره انتقال کمک کند.

کلیدواژه ها:

آنزیم های کبدی ، بره ، گوارش پذیری ، منابع چربی ، میش دوره انتقال