گونه شناسی اقلیمی خانه های تاریخی همدان با رویکرد ترکیب بندی کالبدی؛ (طراحی و اعتبارسنجی شاخص CEP بر پایه تحلیل آماری و شبیه سازی انرژی)

اقلیم سرد همدان نقش مهمی در شکل گیری الگوهای معماری مسکونی دارد و بررسی رابطه میان فرم کالبدی بناها و عملکرد حرارتی آن ها می تواند به کاهش مصرف انرژی و بهبود کیفیت زیستی کمک کند. این موضوع در بافت های تاریخی اهمیت بیشتری دارد؛ ازاین رو، پژوهش حاضر با هدف تدوین گونه شناسی اقلیمی خانه های تاریخی همدان بر پایه ویژگی های ترکیب بندی کالبدی و تحلیل ارتباط فرم معماری با اقلیم پذیری بناها انجام شده استروش تحقیق:پژوهش با رویکردی ترکیبی انجام شد. ابتدا ۳۳ خانه تاریخی همدان با استفاده از تحلیل های آماری بررسی و در هشت زیرگونه کالبدی (A۱ تا C۳) طبقه بندی شدند. سپس شاخص ترکیبی اقلیم پذیری (CEP) بر اساس مولفه هایی مانند جرم حرارتی، ضخامت دیوار، نسبت سطح شیشه به دیوار (WWR) و نسبت زیربنا به سطح زمین (تراکم) تدوین و برای اعتبارسنجی آن، شبیه سازی انرژی نمونه های منتخب در نرم افزار DesignBuilder انجام شد.نتایج و بحث:نتایج نشان داد زیرگونه های دارای شاخص CEP بالاتر، عملکرد حرارتی بهتر و مصرف انرژی کمتری دارند؛ به گونه ای که A۲ و B۲ بهینه تر از سایر گونه ها بودند. در مقابل، زیرگونه هایی مانند C۳ با CEP پایین، مصرف انرژی بیشتر و سازگاری اقلیمی ضعیف تری داشتند. همچنین میان CEP و بار سرمایشی (r=−۰.۶۵)(r=-۰.۶۵)(r=−۰.۶۵) و مصرف انرژی سالانه (r=−۰.۵۱)(r=-۰.۵۱)(r=−۰.۵۱) همبستگی منفی معناداری مشاهده شدنتیجه گیری:یافته ها نشان می دهد ویژگی های ترکیب بندی کالبدی در خانه های تاریخی همدان تاثیر چشمگیری بر عملکرد اقلیمی و مصرف انرژی دارند. شاخص CEP نیز به عنوان ابزاری تحلیلی و کم هزینه، قابلیت ارزیابی اقلیم پذیری بناها و پیش بینی عملکرد انرژی آن ها در بافت های تاریخی را داشته و می تواند مبنایی برای تصمیم گیری در طراحی های مرمتی اقلیم پاسخ باشد.

کلیدواژه ها:

گونه شناسی اقلیمی ، خانه های تاریخی همدان ، رویکرد ترکیب بندی ، شاخص CEP ، تحلیل آماری و شبیه سازی انرژی