بررسی تاثیر مولفه های کالبدی و ادراکی محیط شهری بر سلامت روان شهروندان(مورد پژوهی: خیابان عاشوری شهر بوشهر)

مقدمه: مولفه های کالبدی و ادراکی محیط های شهری می توانند بر تجربه حضور افراد در فضاهای عمومی و در نتیجه بر سلامت روان آنان اثرگذار باشند. با وجود گسترش پژوهش های مرتبط با سلامت روان شهری، شواهد تجربی درباره تاثیر هم زمان این مولفه ها در مقیاس خیابان های شهری، به ویژه در شهرهای جنوب ایران، همچنان محدود است.روش تحقیق: ازاین رو، پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر مولفه های کالبدی و ادراکی بر سلامت روان کاربران خیابان عاشوری شهر بوشهر با رویکرد کمی انجام شد. داده ها از طریق پرسش نامه ای شامل مولفه های کالبدی و ادراکی فضای شهری و پرسش نامه استاندارد سلامت روان عمومی(GHQ-۱۲) از ۱۰۰ نفر از کاربران خیابان عاشوری گردآوری شد. برای تحلیل داده ها نیز از تحلیل عاملی اکتشافی و رگرسیون چندگانه در نرم افزار SPSS استفاده شد. نتایج و بحث: نتایج تحلیل عاملی اکتشافی هفت عامل شامل کیفیت محیطی، دسترسی، تنوع کاربری و تعاملات اجتماعی، تجربه حسی، احساس تعلق و کنترل، فشار محیطی و زیرساخت و ایمنی را استخراج کرد که در مجموع ۶۶.۸۵ درصد از واریانس مولفه های کالبدی و ادراکی را تبیین کردند. نتایج تحلیل رگرسیون نیز نشان داد که تنوع کاربری و تعاملات اجتماعی تاثیر مثبت و معناداری بر سلامت روان کاربران دارد، در حالی که احساس تعلق و کنترل دارای اثر منفی و معنادار است. سایر عوامل، اگرچه در مدل نهایی معنادار نبودند، اما می توانند در تعامل با سایر ویژگی های محیطی بر سلامت روان اثرگذار باشند. نتیجه گیری: یافته های این پژوهش شواهدی تجربی درباره نقش مولفه های کالبدی و ادراکی محیط شهری در سلامت روان کاربران ارائه می کند و می تواند در طراحی و برنامه ریزی فضاهای شهری سلامت محور مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

سلامت روان ، مولفه های کالبدی و ادراکی ، محیط شهری ، خیابان عاشوری ، بوشهر