ارزیابی شاخص تجمع زیستی هیدروکربن های آروماتیک چندحلقه ای در برگ درختان اوکالیپتوس (Eucalyptus microtheca) کارخانه فولاد خوزستان، شهر اهواز

زمینه و هدف: هیدروکربن­ های آروماتیک چندحلق ه­ای ترکیبات سمی و سرطان­زا برای انسان می ­باشند که اغلب به دلیل فعالیت­ های انسانی، افزایش شهرنشینی و پیشرفت صنایع وارد محیط­ زیست می­شوند. این تحقیق با هدف اندازه­ گیری و تعیین غلظت ترکیبات هیدروکربن های آروماتیک چندحلقه ای در برگ درخت اوکالیپتوس (Eucalyptus microtheca) ناحیه صنعتی کارخانه فولاد خوزستان شهر اهواز در سال ۱۴۰۱ انجام شد. مواد و روش­ ها: در این تحقیق ۵۰ نمونه برگ درخت اوکالیپتوس محوطه کارخانه فولاد خوزستان شهر اهواز در فصل تابستان از ۵۰ نقطه نمونه برداری شد. برای سنجش ترکیبات آروماتیک چندحلقه ای در نمونه های خاک و برگ از روش کروماتوگرافی گازی طیف سنجی جرمی GC/MS به وسیله دستگاه Thermo Fisher Scientific ساخت کشور آمریکا انجام شد. یافته ­ها: مقادیر چولگی و کشیدگی ترکیبات هیدروکربن ­های آروماتیک نشان داد که غلظت این ترکیبات در نمونه ­های خاک و برگ درخت اوکالیپتوس در بازه ۲- و ۲ به دست آمد که نرمال بودند. میانگین غلظت ترکیبات Ant  و Ace در برگ درخت اوکالیپتوس به ترتیب ۵۵/۴۲ و ۴۷/۹۰ نانوگرم بر گرم به دست آمد که نسبت به سایر هیدروکربن­ های آروماتیک چندحلق ه­ای بالاتر به دست آمد (۰/۰۵P<). بالاترین شاخص تجمع زیستی ترکیبات هیدروکربن ­های آروماتیک چندحلق ه­ای برگ درختان اوکالیپتوس مربوط Ace و Nap به ترتیب ۰/۰۵۴ و ۰/۰۴۹ به دست آمد. نتیجه­ گیری: به طور کلی نمی توان گونه اوکالیپتوس را برای ترکیبات هیدروکربن ­های آروماتیک چندحلقه­ ای را جزء گیاهان زیست ردیاب در نظر گرفت، زیرا شاخص تجمع زیستی ترکیبات هیدروکربن ­های آروماتیک چندحلقه ­ای برگ درختان اوکالیپتوس پایین تر از ۱ به دست آمد، بنابراین این گونه درختی توانایی قابل قبول و مناسب برای جذب و انتقال این نوع آلاینده ها را از خاک ندارد.

کلیدواژه ها:

Polycyclic aromatic hydrocarbons ، Biological index ، Eucalyptus microtheca ، Leaves ، Ahvaz Steel Company ، هیدروکربن های آروماتیک چندحلقه ای ، شاخص زیستی ، درخت اوکالیپتوس ، برگ کارخانه فولاد اهواز