تحلیل رمزگان پنجگانه رولان بارت در رمان "علی مائده داعش" از زهرا عبدالله

رمان "علی مائده داعش" اثری برجسته درباره داعش است که از نگاه انسان دوستانه، فمنیستی برخوردار است و نقدی گزنده نیست به داعش و زیربناهای فکری و گفتمانی آنها ارائه می دهد. بررسی این رمان از منظر نظریه رمزگان پنج گانه رولان بارت از اهمیت زیادی برخوردار است، زیرا می تواند عناصر صوری و ظاهری اثر و همچنین روش و سبک نویسنده و زیربناهای محتوایی و ساختاری اثر را کشف کند. بنابراین این مقاله با توجه به حساسیت موضوعی در رمان "علی مائده داعش" از زهرا عبدالله که به تقابل رادیکال گرایی داعشیان با زنان ایزدی می پردازد به بررسی کاربست رمزگان رولان بارت برای کشف و تحلیل ویژگی های خلاقانه و لایه های پنهان این متن روایی می پردازد. رمانی که بدلیل انعکاس مظلومیت زنان ایزدی در مدت کوتاهی توانست مورد استقبال قرار گیرد و به چندین چاپ برسد. بنابراین هدف پژوهش با تکیه بر روش توصیفی – تحلیلی شاخت ساختار اثر از منظر نظریه بارت است که نظریه ای کامل درباره بخش های مختلف روایت است و تلاش می کند نگاه نویسنده به جنایات و اعمال خشونت آمیز داعش بر علیه مردم به ویژه زنان را مورد بحث قرار دهد.نتیجه پژوهش نشان می دهد که نویسنده با زبانی سلیس و جسورانه از رمزهای پنجگانه در سطوح مختلف بهره گرفته است و همه رمزها به جز رمز هرمونتیک که نمود کمتری دارد، به فراوانی در رمان به کار رفته است. رمز هرمنوتیک در عنوان و پاره ای از ابهامات و سمبل های اساطیری، و رمز کنشی در بیان رویداد تراژدیک و هولناک، و رمزگان معنایی در ترسیم گفتمان داعش و زنان، و رمز نمادین در تقابل میان دو نیرو شر و خیر، سیاهی و سفید، و رمز فرهنگی نشانگر حاکمیت ایدئولوژی داعشی در پدید آوردن متن و همچنین باورهای زنان ایزدی در شکل گیری گفتمان مبارزه دخیل است.

کلیدواژه ها:

ساختار روایت ، الگوی رمزگان ، رولان بارت ، زهرا عبدالله ، رمان "علی مائده داعش"