<span lang="AR-SA">نظریه نص و جایگاه آن در اندیشه سیاسی اهل سنت: بازخوانی تاریخی تا سده نهم هجری

این پژوهش جایگاه نظریه «نص» را در اندیشه سیاسی اهل سنت تا سده نهم هجری واکاوی می کند. شیعه مشروعیت امامت را بر نص الهی می نهد، اما سنت غالب اهل سنت بر انتخاب و بیعت تاکید دارد. بااین حال، جریان هایی چون اهل حدیث، حنابله و برخی زهاد برای مقابله با شیعه و دفاع از مشروعیت خلفای راشدین از نظریه نص بهره گرفته اند. این نظریه در اهل سنت ساختاری ثانوی و واکنشی دارد و از قرون نخستین فرقه هایی چون بکریه، مرجعه و کرامیه آن را پیگیری کردند، و در قرون بعدی در قالب روایات نبوی بروز یافت. طرح نظریه نص با خلافت به مثابه کانون نظریه انتخاب، از یک سو، و رواج تشیع و تصوف، از سوی دیگر، پیوند دارد. یافته اصلی آن است که، علی رغم تقابل نظریه نص با گفتمان مشروعیت سنی، شرایط سقوط خلافت و غلبه اندیشه شیعی صوفی، تحولی معنادار ایجاد کرد و نظریه نص را از گفتمانی تقابلی به بخشی از نظریه مشروعیت نزد برخی صاحب نظران اهل سنت تبدیل ساخت.

کلیدواژه ها:

اهل سنت ، اندیشه سیاسی ، مشروعیت ، نظریه نص ، نظریه انتخاب