بررسی عوامل موثر بر بازساخت فضای کالبدی سکونتگاه های روستایی ساحلی شهرستان چابهار

بازساخت سکونتگاه های روستایی، فرایندی پویا و چندبعدی است که در نتیجه تخریب، جابجایی یا تغییر در ساختارهای کالبدی، نیازمند بازنگری و برنامه ریزی مجدد می گردد. پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تحلیل عوامل موثر بر بازساخت فضای کالبدی سکونتگاه های روستایی ساحلی شهرستان چابهار انجام شده است. این مطالعه از منظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی-تحلیلی با رویکرد کمی می باشد. داده ها از طریق پرسش نامه ی محقق ساخته گردآوری شده و جامعه آماری شامل خانوارهای روستاهای ساحلی شهرستان چابهار است. با استفاده از فرمول کوکران و روش نمونه گیری سهمیه ای، ۳۲۰ خانوار به عنوان نمونه انتخاب شدند. برای تحلیل داده ها و تعیین اهمیت و وزن عوامل موثر، از فرایند تحلیل شبکه ای (ANP) بهره گرفته شد. نتایج حاصل از تحلیل ها نشان داد که پنج عامل اصلی در بازساخت فضای کالبدی سکونتگاه های روستایی ساحلی بیشترین تاثیر را دارند. بهبود بافت روستا (۰/۲۷۷) به عنوان مهم ترین عامل شناخته شد که به نوسازی ساختار فیزیکی و ارتقای کیفیت محیط سکونت اشاره دارد. حفظ چشم انداز روستا (۰/۲۷۳) نیز نقش مهمی در تداوم هویت بصری و منظر فرهنگی سکونتگاه ها ایفا می کند. توسعه ی شبکه ی معابر (۰/۲۵۴)، با هدف بهبود دسترسی درون روستایی و ارتباط با مراکز پیرامونی، در رتبه سوم قرار گرفت. همچنین، افزایش کیفیت مسکن (۰/۲۳۵) و توسعه ی زیرساخت ها (۰/۲۳۰) نظیر تاسیسات آب، برق، فاضلاب و راه های ارتباطی، از دیگر اولویت های موثر بر بازساخت فیزیکی سکونتگاه ها شناسایی شدند. این نتایج می تواند مبنای مناسبی برای تدوین سیاست ها و برنامه ریزی های آتی در حوزه ی بازساخت سکونتگاه های روستایی در مناطق ساحلی فراهم سازد.

کلیدواژه ها:

توسعه کالبدی ، بازساخت فضایی ، سکونتگاهای روستایی ، مناطق ساحلی ، شهرستان چابهار