فرصت ها و تهدیدهای روش نوین و سنتی تدریس تربیت بدنی در مدارس: با هدف سواد بدنی

زمینه و هدف: درس تربیت بدنی در مدارس به عنوان اصلی ترین بستر نظام مند برای ارتقای سطح فعالیت بدنی و توسعه سواد بدنی (Physical Literacy) در کودکان و نوجوانان شناخته می شود. با این حال، تقابل پارادایم های «آموزش سنتی» و «آموزش نوین» چالش ها و فرصت های متعددی را در مسیر تحقق اهداف سواد بدنی ایجاد کرده است. هدف از این پژوهش، واکاوی دقیق فرصت ها و تهدیدهای هر یک از این دو رویکرد تدریس با محوریت توسعه سواد بدنی در دانش آموزان است.روش شناسی: این پژوهش از نظر هدف، کاربردیتوسعه ای و از نظر ماهیت، کیفی و مبتنی بر روش «تحلیل مضمون و چارچوب SWOT» است. داده ها از طریق مرور سیستماتیک اسناد بالادستی، کتب مرجع و مقالات علمی معتبر داخلی و خارجی (منتشر شده بین ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۶) گردآوری و با استفاده از کدگذاری باز و محوری تحلیل شدند.یافته ها: یافته ها نشان داد که رویکرد سنتی (مبتنی بر رفتارگرایی و تدریس مستقیم)، اگرچه فرصت هایی نظیر «مدیریت آسان کلاس های شلوغ» و «آشنایی معلمان با آن» را فراهم می کند، اما تهدیدهای جدی مانند «طرد دانش آموزان کم مهارت»، «کاهش انگیزه درونی» و «نادیده گرفتن ابعاد شناختی و عاطفی سواد بدنی» را به همراه دارد. در مقابل، رویکردهای نوین (مانند تفکر در بازی، آموزش ورزشی و مسئولیت پذیری) فرصت های بی نظیری در زمینه «توسعه همه جانبه سواد بدنی»، «ایجاد معنای شخصی در حرکت» و «تعدیل عدالت آموزشی» ایجاد می کنند. با این حال، تهدیدهای گذار به روش های نوین شامل «مقاومت ساختاری سیستم آموزشی»، «کمبود سواد پداگوژیک معلمان»، «چالش های ارزشیابی فرآیند محور» و «فشار همسالان و فرهنگ مدرسه» است.نتیجه گیری: گذار از روش سنتی به نوین یک ضرورت اجتناب ناپذیر برای تحقق سواد بدنی است، اما این گذار بدون مدیریت تهدیدهای ساختاری و انسانی، به شکست در اجرا منجر خواهد شد. سیستم آموزشی باید از رویکرد «تجویز مدل نوین» به سمت «توانمندسازی معلمان برای بومی سازی مدل های نوین» حرکت کند.

کلیدواژه ها:

سواد بدنی ، تربیت بدنی مدارس ، روش های تدریس نوین ، رویکرد سنتی ، تحلیل SWOT ، برنامه درسی تربیت بدنی