کاربردهای هوش مصنوعی در علوم توانبخشی: فرصت ها، چالش ها و ملاحظات اخلاقی

هدف:هدف از این مقاله، مرور تحلیلی کاربردهای هوش مصنوعی در شاخه های مختلف توانبخشی و بررسی چالش ها و ملاحظات اخلاقی مرتبط با آن است تا مسیر توسعه آینده این فناوری در خدمت بیماران دارای ناتوانی روشن تر شود.روش بررسی:در این مطالعه مروری، مقالات منتشرشده در پایگاه های اطلاعاتی معتبر شامل: PubMed، Scopus و Web of Science مورد بررسی قرار گرفتند. جستجو با استفاده از کلیدواژه های مرتبط با هوش مصنوعی، یادگیری ماشین، علوم توانبخشی و اخلاق زیستی انجام شد و بازه زمانی جست وجو از ژانویه ۲۰۰۰ تا ژوئن ۲۰۲۵ در نظر گرفته شد پس از حذف داده تکراری و بررسی داده های مهم ۲۸ مطالعه وارد بررسی محتوایی شد، مطالعات مرتبط پس از ارزیابی انتخاب و تحلیل گردیدند.یافته ها:نتایج این بررسی نشان می دهد که این فناوری با تکیه بر یادگیری ماشین، پردازش زبان طبیعی و تحلیل داده های پیچیده، در تمام حوزهای علوم توانبخشی شامل توانبخشی حرکتی، توانبخشی شناختی، پیش بینی تاثیر درمان، درمان های شخصی، خدمات از راه دور و کمک به استقلال بیماران می تواند موثر باشد با این حال، چالش هایی نظیر کمبود داده های بومی، نا همگونی اطلاعات، نیاز به آموزش و پذیرش بالینی درمانگران ، هزینه های بالا و ملاحظات حقوقی در استفاده از داده های سلامت، همچنان از موانع اصلی توسعه این فناوری هستند. نتیجه گیری:این فناوری ظرفیت بالایی برای ارتقای کیفیت خدمات توانبخشی و بهبود پیامدهای درمانی بیماران دارای ناتوانی دارد. با این وجود، برای بهره گیری موثر و مسئولانه از این فناوری توجه به ملاحظات اخلاقی از جمله شفافیت الگوریتم ها، عدالت در دسترسی، حفظ حریم خصوصی و حمایت از حقوق افراد دارای ناتوانی لازم است. تدوین چارچوب های اخلاقی، تقویت زیرساخت های داده ای و اموزش درمانگران می تواند مسیر توسعه پایدار هوش مصنوعی در علوم توانبخشی را هموار سازد.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، اخلاق زیستی ، یادگیری ماشین ، علوم توانبخشی ، هوش مصنوعی اخلاقی