رهیافت آسیب شناسی دندان در مطالعات باستان شناسی

باستان زیست شناسی به مطالعه علمی بقایای اسکلتی انسانی با تاکید بر تعامل فرهنگ و زیست شناسی می پردازد و در این میان، انسان شناسی دندانی به عنوان رویکردی میان رشته ای، جایگاهی ویژه در بازسازی ابعاد زیستی و فرهنگی جوامع گذشته دارد. مسئله اصلی این پژوهش تبیین جایگاه و ضرورت مطالعات انسان شناسی دندانی در تحقیقات میان رشته ای است؛ موضوعی که به دلیل ظرفیت اطلاعاتی بالای دندان ها در بازنمایی شاخص های زیستی و فرهنگی و نیز پایداری ساختاری آن ها اهمیت ویژه ای دارد. هدف پژوهش، معرفی قابلیت های این حوزه به عنوان روشی غیرمخرب در بررسی بقایای انسانی، با تمرکز بر تحلیل بیماری های دهان و دندان و بازسازی الگوهای زیستی-معیشتی گذشته است. این تحقیق از حیث هدف بنیادی و از نظر ماهیت و روش، توصیفی-تاریخی است و داده ها از طریق مطالعات کتابخانه ای و بررسی منابع تخصصی انسان شناسی جسمانی گردآوری شده اند. یافته ها نشان می دهند ارزیابی شاخص هایی چون سایش، پوسیدگی، هایپوپلازی مینای دندان، بیماری های پریودنتال، جرم، آبسه و فقدان دندان پیش از مرگ، اطلاعات ارزشمندی درباره رژیم غذایی، سلامت عمومی، وضعیت اجتماعی-اقتصادی و الگوهای رفتاری فراهم می آورد. بنیادی ترین نتیجه پژوهش آن است که دندان ها به دلیل پایداری و قابلیت بازنمایی شاخص های زیستی، منبعی کلیدی در بازسازی فرهنگ، معیشت و سازگاری انسان های گذشته با محیط به شمار می آیند.

کلیدواژه ها:

Bioarchaeology ، Dental Anthropology ، Oral and Dental Diseases ، Cultural Behavior ، زیست باستان شناسی ، انسان شناسی دندانی ، بیماری های دهان و دندان ، رفتار فرهنگی