کاوش چالش های سواد اطلاعاتی پرستاران شاغل در بخش های ویژه: یک مطالعه کیفی

مقدمه: سواد اطلاعاتی به عنوان شایستگی حیاتی برای پرستاران، به ویژه در بخش های مراقبت ویژه که با شرایط بحرانی و نیاز به تصمیم گیری سریع و مبتنی بر شواهد مواجه هستند، شناخته می شود. با وجود اهمیت آن، شکاف قابل توجهی بین انتظارات و توانایی واقعی پرستاران در این زمینه وجود دارد. این مطالعه با هدف کاوش چالش ها و نیازهای سواد اطلاعاتی پرستاران شاغل در بخش های ویژه از دیدگاه خود آنان انجام شد. روش کار:  این پژوهش، بخش کیفی یک مطالعه ترکیبی از نوع متوالی اکتشافی بود که با رویکرد تحلیل محتوای قراردادی انجام شد. ۱۵ مشارکت کننده به روش نمونه گیری هدفمند با حداکثر تنوع از میان پرستاران شاغل در بخش های ویژه (ICU، CCU، اورژانس) بیمارستان های منتخب دانشگاه علوم پزشکی تهران انتخاب شدند. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختار یافته و عمیق جمع آوری و تا رسیدن به اشباع داده ها ادامه یافت. تحلیل داده ها همزمان با جمع آوری و با استفاده از روش گرانهایم و لاندمن (۲۰۰۴) انجام شد. تحلیل مصاحبه ها با استفاده از نرم افزار MAXQDA نسخه ۲۰ انجام شد. یافته ها: تحلیل داده ها منجر به استخراج ۲۱۴ کد اولیه شد که در قالب ۱۲ زیر طبقه و ۳ طبقه اصلی  دسته بندی گردید. طبقات اصلی شامل: ۱- موانع فردی (ضعف در مهارت جستجوی نظام مند و پیشرفته، محدودیت زمانی ناشی از فشار کاری، خودکارآمدی پایین در بکارگیری اطلاعات، تردید نسبت به صحت منابع، ضعف در سواد دیجیتال و فناوری اطلاعات و ضعف در ارزیابی و تشخیص اطلاعات مستند و معتبر) ۲- موانع سازمانی (ضعف زیر ساخت های ارتباطی و اینترنت، محدودیت دسترسی به پایگاه های اطلاعاتی، عدم برگزاری کارگاه های توانمند سازی و نبود کتابدار یا مشاور اطلاعاتی) و ۳- موانع حرفه ای (ضعف نظام آموزش مبتنی بر شواهد و عدم نگرش و فرهنگ حرفه ای نسبت به استفاده از شواهد) بود. نتیجه گیری: پرستاران شاغل در بخش های ویژه با مجموعه ای درهم تنیده از چالش های فردی، سازمانی و حرفه ای در حوزه ی سواد اطلاعاتی مواجه هستند که به طور مستقیم بر کیفیت مراقبت مبتنی بر شواهد تاثیر می گذارد. یافته ها بر ضرورت طراحی و اجرای مداخلات هدفمند و چند سطحی شامل آموزش عملی مهارت های جستجوی پیشرفته، بهبود زیرساخت های فناوری، و بازنگری در برنامه های درسی پرستاری تاکید دارد تا شکاف بین شایستگی های ادراک شده و  بالفعل پرستاران کاهش یابد. اجرای این راهکارها می تواند پرستاران را برای مشارکت فعال تر در تصمیم گیری های بالینی مبتنی بر شواهد توانمند ساخته و در نهایت به ارتقای کیفیت و ایمنی مراقبت از بیماران منجر شود.

کلیدواژه ها:

nformation Literacy ، Intensive Care Nurses ، Evidence-Based Care ، Qualitative Study ، Conventional Content Analysis. ، سواد اطلاعاتی ، پرستاران بخش ویژه ، مراقبت مبتنی بر شواهد ، مطالعه کیفی ، تحلیل محتوای قراردادی.