معاصربودگی در اندیشه خیام و هولدرلین با تاکید بر تلقی هایدگر از ذات زبان شعر

معاصربودگی در این نوشتار، رویکردی است هستی­ شناسانه به ذات زبان شعر که شاعر را در یک مرز مشترک فکری با مخاطب معاصر قرار می دهد. مرزهایی ناگسستنی که در صورت­ بندی­ های تقویمی و تاریخی خود را عیان می سازد. در بررسی جهان شعری هولدرلین و خیام مفهوم معاصربودگی در هیات ضرورت هستی شناسانه جلوه گر می شود که براساس دو مولفه موقعیت­ گریزی و گذر از سوژگی بر این خوانش تمرکز خواهد شد. ازآنجایی­ که یکی از مهم ترین دغدغه­ های خیام، وجودی است و تبیین این دغدغه­ ها برای انسان در همه اعصار حائز اهمیت است، لذا با استمداد از دیدگاه هایدگر و تاملات وی بر اشعار هولدرلین سعی شده دیالوگی بین­الاذهانی میان اندیشه این دو متفکر برقرار گردد. دستاورد پژوهش ناظر بر این مسئله است که هایدگر سودای تحقق هستی را در زبان شعر جستجو می کند و اشعار هولدرلین به­ نحوی رادیکال عیان کننده امکان­های هستی درجهت نقد بر سوبژکتیویته است. صرف­نظر از این مسئله، خیام هم شاعری است که زبان شعری­اش گشوده و با پایانی باز توامان است. در گشودگی زبان شعر است که امکان فربه شدن اندیشه­ هایش در بسیاری از گفتمان­ های خیامی بعد از حیات وی بازآفرینی می شود. از جنبه دیگر، موقعیت گریزی در ساختار زبانی شعر خیام در مفاهیمی چون لغزندگی و سیالیت معنا، بازیگوشی و رازآمیزی زبان تعین یافته و فقدان سوژه با دعوت شاعر به سکونت در زمین تداعی می شود. انسانی نه به­ مثابه سوژه مسلط که در حاشیه جهان و جزئی از آن است.

کلیدواژه ها:

خیام ، هایدگر ، هولدرلین ، معاصربودگی ، موقعیت گریزی ، فقدان سوژه