تعامل شدت مصرف انرژی و حکمرانی خوب بر رشد اقتصادی (مورد مطالعه: کشورهای عضو اوپک)

چکیده گسترده معرفی: دسترسی مردم به منابع انرژی و کاهش فقر از مقدمات دستیابی  به اهداف توسعه پایدار به شمار می­رود. از همین رو تلاش برای رشد اقتصادی پایدار و کیفیت پایدار محیط­زیست به سرعت به موضوع مهمی در بین دولت ها، نهادهای بین­المللی و سایر افراد علاقه­مند به توسعه پایدار تبدیل شده است (Awodumi & Adwuyi, ۲۰۲۰). همچنین عدم حاکمیت مناسب در اقتصاد، فساد و ناکارآمدی دولت­ها بحران­ انرژی را برای کشورهای صاحب منابع به وجود آورده است. اما از طرفی، حکمرانی خوب مستلزم دخالت در فرایندهای محلی یا ملی به منظور تدوین صحیح سیاست ها و اهداف کلیدی اجتماعی، اقتصادی، فناوری، زیست محیطی و سیاسی یک کشور یا جامعه و مدیریت صحیح منابع با درج چارچوب نهادی است (Wang, Zhang, & Wang, ۲۰۱۸).   متدولوژی: این پژوهش به بررسی تاثیر شدت مصرف انرژی و حکمرانی خوب بر رشد اقتصادی با استفاده از روش پانل دیتای پویا، برای ۱۲ کشور عضو اوپک در دوره زمانی ۲۰۰۲-۲۰۱۹ می­پردازد. فرضیات پژوهش را می­توان بدین صورت در نظر گرفت :۱ - شدت مصرف انرژی بر رشد اقتصادی کشورهای عضو اوپک تاثیر مثبت و معنا داری دارد. ۲- شاخص حکمرانی خوب بر رشد اقتصادی کشورهای عضو اوپک تاثیر مثبت و معنا داری دارد. ۳- اثرات متقاطع شدت مصرف انرژی و حکمرانی خوب بر رشد اقتصادی مثبت و معنادار است.   یافته­ها: یافته­ها نشان می­دهد بین شدت مصرف انرژی و حکمرانی خوب بر رشد اقتصادی رابطه مثبت و معناداری وجود دارد. تشکیل سرمایه ثابت ناخالص و جمعیت شهری نیز تاثیری مثبت و معنادار و از سوی دیگر تورم و بیکاری تاثیری منفی و معنادار بر رشد اقتصادی کشورهای مورد مطالعه دارند.  همچنین اثر تعاملی شدت مصرف انرژی و حکمرانی خوب بر رشد اقتصادی نیز مثبت و معنادار بوده است. به صورت کلی، نتایج حاصل از پژوهش حکایت از تاثیر شدت مصرف انرژی و حکمرانی خوب بر رشد اقتصادی دارد.   نتیجه: این نکته بارز است که باید توجه سیاستگذاران بخش اقتصاد انرژی و منابع طبیعی در کشورهای عضو اوپک به سمت ایجاد شاهراه هایی برای پررنگ کردن نقش حکمرانی خوب در سیستم اقتصاد کشورهایشان باشند. همچنین سیاست­هایی برای اشتغال زایی در سطوح مختلف انرژی­های تجدیدپذیر مورد اهتمام این کشورها باشد. سرمایه­گذاری درست و بهینه و جذب سرمایه­های مفید و بالقوه و به بالفعل کردن آن  نیز از اساس و ضروریات این کشورها به شما می­رود. به صورت کلی بر اساس مدل معرفی شده و یافته­های به دست آمده نتایج ذیل قابل استنباط است: اقدامات موثر و پیشرانانه­ای جهت تحکیم فرآیند مدیریت مصرف انرژی (توام بخش فسیلی و نیز تجدیدپذیر) در کشورهای موردمطالعه؛ چرا که قطعا مدیریت مصرف بهینه انرژی و داشتن برنامه و سیاست­های بهینه برای آن می­تواند به رشد اقتصادی بیشتر کشورهای نفتی منجر گردد.  تقویت بنیه حکمرانی کشورهای مورد مطالعه به عنوان پیشنهاد دوم مطرح می­گردد. قطعا براساس مرور ادبیات و نظریات و نیز نتایج حاصل از مدل ارائه شده در این پژوهش توجه به امر حکمرانی خوب و اقداماتی در راستای افزایش و ارتقاء آن نظیر کاهش فسادها و رانت­های فراوان در اغلب کشورهای مورد مطالعه می­تواند نتایج بسیار بارزی را بر رشد اقتصادی این کشورها به جا بگذارد.

کلیدواژه ها:

انرژی ، بیکاری ، تولید ناخالص داخلی ، تورم ، حکمرانی