برآورد نابرابری چند بعدی مناطق شهری و روستایی استان بوشهر در مقایسه با کل کشور

چکیده گسترده معرفی:نابرابری اغلب در میان گروهی از مردم، ملت­ها یا مناطق وجود دارد. معیار اندازه گیری نابرابری بر­حسب درآمد (هزینه) خانوار است. بسیاری از اقتصاددانان استدلال کرده­اند که درآمد یک معیار جزیی از رفاه می­باشد (کاول و گوگا، ۱۹۸۱، شارکس،۱۹۸۰). افراد یا خانوارها دارای ویژگی­ها و نیاز­های متفاوت هستند. درآمد کل یا هزینه خانوارها در یک سبد کالایی مصرف می­شود و ترکیب سبدهای کالایی باتوجه به ویژگی های خانوارها متفاوت است از این رو شاخص­های رفاهی باید با سایر ویژگی­ها رفاهی ترکیب شود.استان بوشهر از استان های جنوبی ایران و با مساحت بیش از ۲۷ هزار۶۰۰ کیلومتر مربع نوزدهمین استان بزرگ کشور به لحاظ مساحت است که از جهت شمال با استان های خوزستان و کهگیلویه و بویراحمد، از شرق به استان فارس، از جنوب و غرب به خلیج فارس و از جنوب شرق با استان هرمزگان همسایه است. (مرکز آمار ایران،۱۳۹۹) استان بوشهر به عنوان سومین اقتصاد بزرگ کشور، به دلیل تنوع و بزرگی اقتصادی در صنایع مانند نفت و گاز، پتروشیمی، نیروگاه ها، کشاورزی، شیلات، معدن، تاسیسات هسته ای، صنایع دریایی، فعالیت ­های تجاری و همچنین موقعیت جغرافیایی استان در خلیج فارس، از اهمیت خاصی برخوردار می­باشد. آمار و ارقام ارائه شده از سوی  مرکز آمار ایران در سال­های (۱۳۹۵-۱۴۰۰) نشان می­دهد­که علی­رغم برخورداری استان بوشهر از توان بالقوه و بالفعل محیطی و اقتصادی و جایگاه آن در اقتصاد کشور، در زمینه­ی شاخص­های عدالت اجتماعی نسبت به میانگین استان از وضعیت مطلوبی برخودار نمی­باشد. هدف اساسی در این مقاله بررسی اقتصادی استان بوشهر طی سال­های ۱۳۶۳-۱۴۰۰ می باشد. متدولوژی:ما نابرابری اقتصادی را براساس ترکیب اجزای سبد مصرفی خانوار برآرود می­کنیم و براین اساس  روند نابرابری در استان بوشهر را کل کشور مقایسه می­کینم. ضریب جینی مورد استفاده برای برآورد نابرابری چند­بعدی شاخص اسیس کومار بنرجی (۲۰۱۰) است که نسبت به سایر شاخص­های مطرح شده در ادبیات نابرابری چند­بعدی دارای مزایایی است که منجر به برآورد بهتر نابرابری نسبت به سایر شاخص های موجود در ادبیات نابرابری چند­بعدی شده است. در این رویکرد برخلاف شاخص­های نابرابری، معصومی (۱۹۸۶)، تسوی (۱۹۹۵ و ۱۹۹۹) و بروگینیون (۱۹۹۹) دستاوردهای افراد در ابعاد رفاهی، جامعه شامل مقادیر غیر­منفی است و وزن ابعاد رفاهی به­صورت درون زا برآورد می­شود. سپس به منظور مقایسه میزان نابرابری بین استان بوشهر و کل کشور به تفکیک مناطق شهری و روستایی از ۳ الگوی تحلیل واریانس همراه با رگرسیون استفاده شده است. نتیجه:مطابق با نتایج ضریب جینی نابرابری چند­بعدی برآوردی، میزان نابرابری در کل کشور و استان بوشهر در مناطق شهری بیشتر از مناطق روستایی بوده است. علاوه بر این نتایج حاصل از برآورد حاکی از انست که نابرابری در استان بوشهر به طور متوسط حدود ۰۴/۰ از کل کشور بیشتر است. در مجموع با توجه به نتایج این مطالعه پیشنهاد می­شود مسئولان و سیاسیت گذاران استان درهنگام تدوین برنامه­های کاهش نابرابری و حرکت به سمت توسعه پایدار، به کلیه ابعادی رفاهی در سبد مصرفی خانوار بویژه ابعادی که دارای وزن و اهمیت بیشتری در رفاه خانوار هستند، نوجه نمایند.

کلیدواژه ها:

ضریب جینی چندبعدی ، تحلیل واریانس ، استان بوشهر ، ایران