تاثیر شاخص توسعه تجارت الکترونیک بر بازار اشتغال بخش خدمات در ایران

چکیده گسترده معرفی: شاخص توسعه تجارت الکترونیک، سطح دسترسی، استفاده و مهارت به کارگیری فاوا را در مناطق مختلف اندازه گیری می کند. از طرفی اشتغال از متغیرهای کلان اقتصادی به شمار می رود که توجه به آن به دلیل بیکاری گسترده در کشور بسیار حائز اهمیت است. پژوهش حاضر با فرضیه تاثیر مثبت تجارت الکترونیک بر اشتغال در بخش خدمات کشور، طبق آمار ۳۱ استان، در یک بازه زمانی ۴ ساله (۱۳۹۵-۱۳۹۸) با استفاده از روش داده های تابلویی مورد مطالعه قرار گرفته است. نتایج حاصل از برآورد مدل با توجه به معنادار بودن متغیرها در این بررسی نشان می دهد که شاخص مهارت فاوا تاثیر منفی و ضریب نفوذ اینترنت پهن باند موبایل، تاثیر مثبتی بر اشتغال داشته است. حجم بالای استفاده کنندگان از اینترنت در کشور، بازاری برای کسب و کارهای آنلاین فراهم کرده است که تقاضا را برای نیروی انسانی که مهارت کافی در سطح تکنولوژی های نوین دارند، افزایش می دهد. با توجه به جمعیت جویای کار قابل توجه در کشور، توسعه زیرساخت های فاوا می تواند بستر را برای ارتقاء تجارت الکترونیک که بخش بزرگی از اشتغال در بخش خدمات را شامل می شود، فراهم کند. از این رو با استفاده از شاخص توسعه تجارت الکترونیک می توان آثار مثبت و منفی آن را بر بازار اشتغال مورد بررسی قرار داده و با ارائه راهکار، گامی در جهت حل مشکل بیکاری که از معضلات مهم اقتصادی در مسیر توسعه کشور است، برداشته شود.   متدولوژی: این پژوهش، باهدف بررسی فرضیه تاثیر مثبت شاخص های فاوا بر اشتغال  با استفاده از روش برآورد پنل  و در یک بازه زمانی ۴ ساله، برای ۳۱ استان کشور پرداخته است. آمار استانی مربوط به اشتغال، GDP و موجودی سرمایه از سایت مرکز آمار ایران استخراج شده است.متغیر ضریب نفوذ اینترنت پهن باند موبایل از سایت تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی و آمار شاخص مهارت، از سایت وزارت ارتباطات به دست آمده است.   یافته: نتایج حاکی از تاثیر مثبت ضریب نفوذ اینترنت بر اشتغال است. با توجه به اینکه آمار اشتغال، مربوط به افراد در سن کار می باشد در نتیجه سهم کارکنان بخش خدمات افزایش یافته است.با افزایش یک درصدی شاخص مهارت، اشتغال در بخش خدمات ۲ دهم درصد کاهش می یابد. در واقع داشتن سواد دیجیتالی برای کاربرد فاوا در مشاغل، جزء ضروری توسعه کسب و کارها است..متغیر GDP واقعی با تاثیر مثبت یک دهم درصدی بر اشتغال بیان می کند که اگر تولید ۱ درصد افزایش یابد در صورتی که از ابزارهای فاوا، استفاده شود اشتغال یک دهم درصد افزایش می یابد.   نتیجه: از بین شاخص های مورد بررسی، ضریب نفوذ اینترنت پهن باند موبایل، فرضیه پژوهش را تایید و شاخص مهارت فاوا آن را رد می کند اما رابطه معناداری با آن دارد. با امکاناتی که فاوا پیش روی جوامع قرار داده، فرایند تولید و اشتغال را با اثربخشی مثبت همراه کرده است.

کلیدواژه ها:

اشتغال ، تجارت الکترونیک ، فن آوری ارتباطات و اطلاعات ، داده های پنل