تبیین نقش متفاوت امواج تراکمی و برشی در بازتاب ویژگی های مخزنی سازندهای کربناته پرمین-تریاس خلیج فارس

چاه پیمایی یکی از ابزارهای کلیدی در ارزیابی مخازن کربناته است و به ویژه داده های صوتی با ارائه اطلاعات ارزشمند درباره ویژگی های سنگ و سیال، جایگاه مهمی در مطالعات پتروفیزیکی و ژئوفیزیکی یافته اند. در همین راستا، این پژوهش با تمرکز بر سازندهای کنگان و دالان در خلیج فارس، به مقایسه رفتار امواج تراکمی و برشی و بررسی نقش هرکدام در ارزیابی کیفیت مخزنی پرداخته و ارتباط میان سنگ شناسی، نوع و میزان تخلخل، تراوایی و چگالی ماتریس با سرعت امواج را تحلیل کرده است. داده های به کاررفته شامل m ۴۱۸ مغزه، ۱۳۸۸ نمونه پلاگ و مجموعه ای از آنالیزهای پتروفیزیکی و زمین شناسی از یک چاه هدف می باشد. نتایج نشان می دهد که سنگ شناسی عامل اصلی کنترل کننده سرعت امواج است. تخلخل های قالبی در سنگ های آهکی با کاهش چگالی و ایجاد ناپیوستگی ساختاری موجب افت سرعت شده اند، در حالی که تخلخل های بین بلوری در دولومیت ها با حفظ پیوستگی ماتریس، سرعت بالاتری ایجاد کرده اند. هر دو نوع موج تراکمی و برشی در تراوایی های پایین تر از حدود mD ۵ سرعت بیشتری دارند. با افزایش تراوایی تا این مقدار، سرعت کاهش یافته و سپس روند افزایشی ملایمی مشاهده می شود. در تراوایی های پایین، پیوستگی بالای چارچوب سنگ موجب افزایش سرعت، و در تراوایی های بالاتر، شکل گیری مسیرهای جریان پیوسته موجب بازگشت تدریجی سرعت امواج می گردد. همچنین افزایش درصد دولومیت تا حدود ۷۰% موجب افزایش پیوسته سرعت گردید، اما پس از این آستانه اثر آن به حالت اشباع رسید. حضور انیدریت در مقادیر متوسط اثر مثبت داشت، در حالی که در مقادیر بالا با ایجاد ناهمگنی موجب کاهش سرعت شد. مقایسه دو نوع موج نشان داد که امواج برشی نسبت به تغییرات سنگ شناسی حساس تر هستند، در حالی که امواج تراکمی عمدتا تحت تاثیر تخلخل و ترکیب سیال قرار دارند. این یافته ها بر اهمیت استفاده همزمان از داده های تراکمی و برشی در تحلیل داده های چاه پیمایی و بهبود مدل سازی و ارزیابی کیفی سازندهای کربناته تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

سازندهای کنگان و دالان ، امواج تراکمی و برشی ، ارتباط سنگ شناسی-سرعت ، سرشت نمایی مخزن ، تطابق سرعت صوت و تخلخل