مروری بر چالش ها و راه کارهای اسیدکاری ماتریسی با تمرکز بر تشکیل نامطلوب امولسیون و لجن در مخازن

انگیزش مخزن با تزریق اسید به ناحیه نزدیک دهانه چاه برای حذف گرفتگی ها از محیط متخلخل و احیای توان تولید مخزن به کار گرفته می شود. با این حال، طراحی و اجرای ناصحیح آن منجربه آسیب های سازندی متعددی می گردد و حتی از دست رفتن کامل تولید چاه محتمل است. علی رغم اهمیت بالای این موضوع، مطالعات کافی پیرامون آسیب های سازندی ناشی از اسید نظیر تشکیل امولسیون پایدار اسید-نفت و لجن انجام نشده است و جنبه های مختلف آن با ابهاماتی همراه است. از این رو، با توجه به نیاز برخی از میادین نفتی ایران به اسیدکاری، ضرورت مرور پیشینه و منابع این موضوع بیش از پیش احساس می شود. در این پژوهش، مطالعه جامعی شامل شرح فرآیند اسیدکاری، عوامل موثر بر آن و بررسی راه کارهای پیشنهادی همراه با چالش های هر یک پرداخته شده است. بررسی منابع نشان می دهد که پدیده تشکیل لجن بیش از امولسیون پایدار اسید-نفت مورد توجه بوده است. به علاوه، عمده مطالعات حوزه امولسیون به امولسیون های آب-نفت مربوط بوده است که علی رغم مشترک بودن دانش آن، تفاوت های بسیاری با امولسیون اسید-نفت به دلیل برهم کنش های پیچیده و عوامل مختلف اثرگذار دارد. به همین دلیل، آزمایش های سازگاری اسید-نفت بسیار حائز اهمیت هستند و اگر به درستی طراحی و اجرا شوند، می توانند در انجام موثرتر عملیات اسیدکاری میادین نفتی یاری دهنده باشند. رویکرد افزایه محور به عنوان رایج ترین راه کار، از یک سو هزینه قابل توجهی را در پی دارد و از طرف دیگر، ناسازگاری افزایه ها با اسید، نفت یا سنگ مخزن می تواند بازدهی عملیات را تحت تاثیر قرار دهد. توجه به خصوصیات نفت اهمیت ویژه ای دارد به گونه ای که شرایط بهینه اسیدکاری در یک بخش از سازند حتی برای بخش دیگری از همان سازند می تواند نامطلوب باشد. سرانجام، مطالعات تکمیلی به ویژه پیرامون روش های نوین اسیدکاری، نقش ذرات جامد سازندی، شوری و حضور انواع یون ها، فشار و خصوصیات نفت در بازدهی اسیدکاری هم چنان مورد نیاز است.

کلیدواژه ها:

انگیزش با اسید ، امولسیون ، لجن ، نفت خام ، آسیب سازندی ، افزایه های شیمیایی