نقش ضعف پایه در ریاضیات دوره ابتدایی بر افت تحصیلی مقاطع بالاتر

ریاضیات به عنوان یکی از دروس پایه و مادر در نظام آموزشی کشور، نقش بی بدیلی در پرورش تفکر منطقی، استدلال و حل مسئله در دانش آموزان ایفا می کند. با این حال، افت تحصیلی در این درس در مقاطع راهنمایی و متوسطه به معضلی فراگیر تبدیل شده است که ریشه بسیاری از آن را باید در ضعف های پایه ای دوره ابتدایی جستجو کرد. هدف از انجام این پژوهش، بررسی نقش ضعف پایه در ریاضیات دوره ابتدایی بر افت تحصیلی مقاطع بالاتر و شناسایی مهم ترین عوامل ایجادکننده این ضعف می باشد. این تحقیق از نوع پژوهش های کیفی و به روش مرور نظام مند ادبیات پژوهش و تحلیل محتوای یافته های پیشین انجام شده است. جامعه آماری پژوهش شامل مقالات علمی-پژوهشی، پایان نامه ها و کتب منتشرشده در بازه زمانی ده سال اخیر در ایران می باشد که از میان آن ها، تعداد سی منبع به صورت هدفمند انتخاب و مورد تحلیل قرار گرفتند. یافته های این پژوهش نشان می دهد که عواملی همچون ناکارآمدی روش های تدریس سنتی و غیرفعال، کمبود معلمان متخصص و مجرب در دوره ابتدایی، ضعف در آموزش مفاهیم بنیادین نظیر مفهوم عدد، جمع و تفریق، کسرها و جدول ضرب، عدم استفاده از ابزارهای کمک آموزشی و بازی های آموزشی، ضعف برنامه های درسی موجود، عدم توجه به تفاوت های فردی دانش آموزان، و همچنین مسائل خانوادگی و اقتصادی، همگی در شکل گیری ضعف پایه در ریاضیات ابتدایی و به تبع آن افت تحصیلی در مقاطع بعدی نقش دارند. این ضعف بنیادین موجب می شود دانش آموز در مواجهه با مفاهیم پیچیده تری مانند جبر، هندسه و حسابان در مقاطع بالاتر، دچار نوعی سردرگمی و ناتوانی شده و اعتماد به نفس خود را در یادگیری ریاضی از دست بدهد. نتیجه گیری پژوهش حاکی از آن است که برای جلوگیری از افت تحصیلی در مقاطع بالاتر، لازم است سیاست گذاران آموزشی و معلمان توجه ویژه ای به تقویت بنیان های ریاضی در دوره ابتدایی داشته باشند و با استفاده از روش های نوین و فعال تدریس، به یادگیری عمیق و مفهومی در این دوران طلایی کمک کنند.