نقش مدرسه در مواجهه با تهدیدات سایبری هوش مصنوعی محور؛ فرصت ها و چالش های تربیتی با فعالیت های ورزشی

گسترش شتابان هوش مصنوعی و ورود آن به زندگی روزمره دانش آموزان، فرصت های جدیدی برای یادگیری، ارتباط، خلاقیت و شخصی سازی فرایند آموزش فراهم کرده است؛ اما هم زمان، شکل و دامنه برخی تهدیدات سایبری نیز تغییر کرده و پیچیده تر شده است. تولید محتوای جعلی، جعل هویت، انتشار اطلاعات نادرست، نقض حریم خصوصی، سوءاستفاده از داده های دانش آموزان، فریب های مبتنی بر هوش مصنوعی، قلدری سایبری و وابستگی بیش از حد به سامانه های هوشمند، از جمله چالش هایی هستند که مدارس در مواجهه با آن ها قرار گرفته اند. در چنین شرایطی، مدرسه صرفا محل انتقال دانش نیست، بلکه یکی از مهم ترین محیط های تربیتی برای شکل دهی به رفتار مسئولانه دانش آموزان در فضای دیجیتال به شمار می رود.پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش مدرسه در مواجهه با تهدیدات سایبری هوش مصنوعی محور و تبیین ظرفیت فعالیت های ورزشی در این زمینه انجام شده است. روش پژوهش، توصیفی تحلیلی و مبتنی بر مطالعه اسنادی و بررسی منابع علمی و گزارش های معتبر در حوزه هوش مصنوعی، امنیت دیجیتال، تربیت و فعالیت بدنی است. یافته های تحلیلی نشان می دهد که مقابله موثر با تهدیدات هوش مصنوعی تنها از مسیر آموزش مهارت های فنی امکان پذیر نیست و نیازمند رویکردی چندبعدی شامل سواد هوش مصنوعی، سواد رسانه ای، تفکر انتقادی، مسئولیت پذیری، حمایت اجتماعی و تقویت سلامت جسمی و روانی دانش آموزان است. فعالیت های ورزشی مدرسه می توانند در این فرایند نقش مکمل و تربیتی مهمی ایفا کنند؛ زیرا ورزش زمینه تعامل چهره به چهره، همکاری، رعایت قانون، کنترل هیجان، مسئولیت پذیری، کاهش انزوای اجتماعی و تقویت ارتباط میان دانش آموزان و معلمان را فراهم می کند. از این منظر، تربیت بدنی می تواند در کنار آموزش سواد دیجیتال، به ایجاد تاب آوری دانش آموزان در برابر بخشی از پیامدهای اجتماعی و تربیتی تهدیدات سایبری کمک کند. نتیجه پژوهش نشان می دهد که مدرسه برای مواجهه با تهدیدات نوین هوش مصنوعی باید از رویکرد صرفا بازدارنده فاصله گرفته و به سمت الگوی «آموزش، پیشگیری، حمایت و توانمندسازی» حرکت کند؛ الگویی که در آن فناوری، تربیت، امنیت دیجیتال و فعالیت بدنی در یک چارچوب هماهنگ قرار گیرند.کلیدواژه ها: هوش مصنوعی، تهدیدات سایبری، مدرسه، تربیت دانش آموز، سواد دیجیتال، تربیت بدنی، فعالیت ورزشی، امنیت سایبری، سلامت دانش آموزان.