معلم تاثیرگذار در عصر هوش مصنوعی مولد: از انتقال دانش تا پرورش تفکر

گسترش سریع هوش مصنوعی مولد، ماهیت فرایند یاددهی یادگیری و نقش های سنتی معلم را با تحولی اساسی مواجه ساخته است. هدف پژوهش حاضر، تبیین نقش معلم تاثیرگذار در عصر هوش مصنوعی مولد و بررسی گذار نقش وی از انتقال صرف دانش به پرورش تفکر، خلاقیت و یادگیری عمیق است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی تحلیلی است که با استفاده از مطالعه اسنادی و بررسی منابع علمی مرتبط با هوش مصنوعی مولد، نقش معلم، تفکر انتقادی، خلاقیت و یادگیری انجام شده است. یافته ها نشان داد که هوش مصنوعی مولد با فراهم کردن دسترسی سریع به اطلاعات و تولید محتوای آموزشی، ضرورت بازتعریف نقش حرفه ای معلم را افزایش داده است. در این شرایط، معلم تاثیرگذار بیش از آنکه منبع اصلی انتقال اطلاعات باشد، به هدایتگر یادگیری، طراح تجربه آموزشی، تسهیلگر تفکر انتقادی، پرورش دهنده خلاقیت، تقویت کننده پرسشگری و ناظر بر استفاده اخلاقی و مسئولانه از فناوری تبدیل می شود. همچنین یافته ها نشان داد که استفاده هدفمند از هوش مصنوعی می تواند زمینه شخصی سازی یادگیری، ارائه بازخورد، حل مسئله و مشارکت فعال دانش آموزان را فراهم کند؛ مشروط بر آنکه استفاده از فناوری تحت هدایت آموزشی و تربیتی معلم قرار داشته باشد. در مقابل، استفاده غیرنقادانه از هوش مصنوعی می تواند وابستگی به پاسخ های آماده، کاهش تلاش شناختی، ضعف استقلال فکری و بی توجهی به اعتبار اطلاعات را به دنبال داشته باشد. بر این اساس، تاثیرگذاری معلم در عصر هوش مصنوعی نه در رقابت با ماشین برای انتقال سریع تر دانش، بلکه در توانایی ایجاد موقعیت هایی برای اندیشیدن، پرسشگری، تحلیل، خلاقیت، گفت وگو و تصمیم گیری اخلاقی معنا پیدا می کند. در نتیجه، گذار از «معلم انتقال دهنده دانش» به «معلم پرورش دهنده تفکر» را می توان یکی از مهم ترین الزامات تحول نقش معلم در آموزش عصر هوش مصنوعی مولد دانست.کلمات کلیدی: معلم تاثیرگذار، هوش مصنوعی مولد، پرورش تفکر، تفکر انتقادی، خلاقیت، یادگیری عمیق، سواد هوش مصنوعی، نقش معلم.