پرورش نگاه عکاسانه در هنرجویان هنرستان؛ رویکردی مبتنی بر مشاهده، تامل و کشف پیش از ثبت تصویر

چکیده فارسیاین پژوهش به صورت بندی و بررسی رویکردی فرایندمحور برای پرورش نگاه عکاسانه در هنرجویان هنرستان می پردازد. محور اصلی پژوهش، کیفیت فنی تصویر نهایی نیست، بلکه فرایند شناختی و ادراکی پیش از ثبت تصویر است: مشاهده، مکث، تامل، پرسشگری، کشف، بازتعریف و تصمیم گیری آگاهانه تصویری. با تکیه بر مبانی نظری مشاهده بصری، مشاهده آهسته، سواد بصری، تفکر بصری، تمرین تاملی و تفکر عکاسانه، خلای در ادبیات پژوهشی شناسایی می شود: اگرچه مولفه های مجزایی مانند مشاهده آهسته، سواد بصری و آموزش عکاسی پروژه محور به طور مستقل مطالعه شده اند، اما در قالب یک چارچوب آموزشی یکپارچه، مرحله ای و قابل ارزیابی، به ویژه برای هنرجویان دوره متوسطه حرفه ای، سازمان دهی نشده اند. روش پژوهش، توصیفی-تحلیلی با استفاده از پرسشنامه ۱۲ گویه ای بود که از مولفه های نظری استخراج شده تنظیم گردید. داده ها از ۴۸ هنرجوی عکاسی هنرستان های فنی و حرفه ای جمع آوری شد. آزمون کولموگروف-اسمیرنوف از نرمال بودن توزیع داده ها حکایت کرد و آزمون های تی تک نمونه ای نشان دادند که میانگین نمرات هر یک از مولفه ها به طور معنادار بالاتر از نقطه میانی (۳٫۰۰) در مقیاس ۵ درجه ای لیکرت است (p < ۰/۰۰۱). نتایج، امکان پذیری چارچوب پیشنهادی را تایید می کنند. پژوهش نتیجه می گیرد که مدل آموزشی مرحله ای که مشاهده پیش از ثبت را پیش از اجرای تکنیکی قرار می دهد، می تواند به عنوان مسیری مستند، قابل تکرار و قابل ارزیابی برای پرورش نگاه عکاسانه در آموزش هنر حرفه ای عمل کند.واژگان کلیدی: نگاه عکاسانه، مشاهده آهسته، سواد بصری، تفکر عکاسانه، آموزش عکاسی، هنرستان، مشاهده تاملی، بیان تصویری