شرایط و صلاحیت های داور در دعاوی تجاری بین المللی؛ مطالعه تطبیقی قانون داوری تجاری بین المللی ایران و قانون نمونه آنسیترال

داوری تجاری بین المللی یکی از مهم ترین شیوه های حل وفصل اختلافات تجاری فرامرزی است که کارآمدی و مشروعیت آن تا حد زیادی به شرایط، ویژگی ها و صلاحیت داوران وابسته است. انتخاب داوری مستقل، بی طرف و واجد شرایط قانونی، نقش اساسی در تضمین اعتماد طرفین و اعتبار رای داوری دارد. پژوهش حاضر با هدف بررسی شرایط و صلاحیت های داور در دعاوی تجاری بین المللی و مطالعه تطبیقی قانون داوری تجاری بین المللی ایران و قانون نمونه آنسیترال انجام شده است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی تحلیلی و تطبیقی است و اطلاعات آن با استفاده از منابع کتابخانه ای، قوانین، مقررات و منابع حقوقی مرتبط گردآوری و تحلیل شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که در هر دو نظام حقوقی، اصل استقلال و بی طرفی داور، امکان جرح در صورت وجود تردید موجه نسبت به این اوصاف، افشای اوضاع و احوال موثر بر بی طرفی و احترام به اراده طرفین در انتخاب داور از جایگاه مهمی برخوردار است. همچنین میان دو نظام در زمینه سازوکار تعیین داور و صلاحیت هیات داوری همگرایی قابل توجهی وجود دارد. با این حال، در برخی جزئیات مربوط به تابعیت داور، نحوه انتصاب و تشریفات جرح تفاوت هایی مشاهده می شود. نتایج پژوهش بیانگر آن است که هرچند قانون داوری تجاری بین المللی ایران در اصول اساسی با چارچوب قانون نمونه آنسیترال همسویی دارد، شفاف سازی برخی مقررات و توجه بیشتر به استانداردهای بین المللی استقلال، بی طرفی و افشای تعارض منافع می تواند به تقویت اعتماد به فرایند داوری و افزایش کارآمدی آن در دعاوی تجاری بین المللی کمک کند.

کلیدواژه ها:

کلمات کلیدی: داوری تجاری بین المللی ، داور ، صلاحیت داور ، استقلال داور ، بی طرفی داور ، جرح داور ، قانون داوری تجاری بین المللی ایران ، قانون نمونه آنسیترال.