چگونه توانستم با استفاده از روش یادگیری مشارکتی، میزان مشارکت دانش آموزان در کلاس جغرافیا را افزایش دهم؟

یکی از چالش های مهم در فرایند آموزش درس جغرافیا، پایین بودن میزان مشارکت فعال برخی از دانش آموزان در فعالیت های کلاسی است. در برخی کلاس ها، تعداد محدودی از دانش آموزان در بحث ها، پاسخ گویی به پرسش ها و فعالیت های آموزشی حضور فعال دارند، در حالی که گروه دیگری بیشتر نقش شنونده را ایفا می کنند. ادامه این وضعیت می تواند موجب کاهش انگیزه، ضعف مهارت های ارتباطی، کاهش اعتمادبه نفس و سطحی شدن یادگیری شود.پژوهش حاضر با هدف افزایش میزان مشارکت دانش آموزان در کلاس جغرافیا و با استفاده از روش یادگیری مشارکتی انجام شده است. جامعه مورد مطالعه شامل ۳۰ نفر از دانش آموزان دوره متوسطه دوم مدرسه ام البنین در استان آذربایجان شرقی در سال تحصیلی ۱۴۰۳–۱۴۰۴ بود. در مرحله نخست، وضعیت موجود کلاس از طریق مشاهده رفتار دانش آموزان، بررسی میزان مشارکت آنان در فعالیت های گروهی و فردی، گفت وگو با دانش آموزان و بررسی عملکرد آنان مورد توجه قرار گرفت.پس از شناسایی عوامل موثر بر کاهش مشارکت، راهکارهایی مانند تشکیل گروه های کوچک و متنوع، تعیین نقش برای اعضای گروه، استفاده از فعالیت های مسئله محور جغرافیایی، بحث گروهی، ارائه نتایج توسط دانش آموزان، استفاده از نقشه و تصاویر، طراحی پرسش های مشارکتی، ارزشیابی گروهی و فردی و ارائه بازخورد مستمر اجرا شد.نتایج مشاهده شده پس از اجرای راهکارها نشان داد که مشارکت دانش آموزان در فعالیت های آموزشی افزایش یافته، تعداد بیشتری از دانش آموزان در بحث های کلاسی شرکت کرده اند، تعامل میان دانش آموزان بهبود یافته و علاقه آنان به فعالیت های مرتبط با درس جغرافیا بیشتر شده است. همچنین دانش آموزان در بیان دیدگاه، کار گروهی، تحلیل نقشه ها و ارائه یافته های خود اعتمادبه نفس بیشتری پیدا کردند. بنابراین، یادگیری مشارکتی می تواند به عنوان یکی از روش های مناسب برای فعال تر کردن فضای کلاس جغرافیا مورد استفاده قرار گیرد.کلیدواژه ها: یادگیری مشارکتی، مشارکت دانش آموزان، جغرافیا، یادگیری فعال، کار گروهی، تعامل کلاسی، متوسطه دوم