نقش هوش مصنوعی در بازطراحی تجربه آموزشی دانش آموزان

ظهور و گسترش سریع هوش مصنوعی در سال های اخیر، به یکی از مهم ترین نیروهای تحول آفرین در عرصه آموزش و پرورش تبدیل شده است و پرسش های بنیادینی را درباره ماهیت، هدف و شیوه های تجربه آموزشی دانش آموزان پیش روی متخصصان تعلیم و تربیت قرار داده است. مقاله مروری حاضر با هدف بررسی جامع و نظام مند نقش هوش مصنوعی در بازطراحی تجربه آموزشی دانش آموزان تدوین شده است. برای دستیابی به این هدف، پژوهش حاضر از روش مرور نظام مند ادبیات و تحلیل محتوای کیفی منابع علمی معتبر فارسی و انگلیسی در بازه زمانی ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۶ بهره گرفته است. یافته های حاصل از تحلیل منابع نشان می دهد که هوش مصنوعی از طریق سازوکارهای متعدد از جمله یادگیری شخصی سازی شده، نظام های آموزش هوشمند، بازخورد فوری و سازنده، تحلیل داده های یادگیری، شبیه سازی های تعاملی و ایجاد محیط های یادگیری تطبیقی، تجربه آموزشی دانش آموزان را به شکلی عمیق و چندلایه بازطراحی می کند. با این حال، شواهد تجربی حاکی از آن است که تاثیر هوش مصنوعی بر تجربه آموزشی مشروط به عوامل زمینه ای مهمی نظیر تناسب فناوری با تکلیف یادگیری، سطح سواد دیجیتال و هوش مصنوعی دانش آموزان، طراحی آموزشی مبتنی بر شواهد، و زیرساخت های نهادی است. بر اساس یافته های پژوهش، تجربه آموزشی بازطراحی شده با هوش مصنوعی در بهترین حالت، تجربه ای است که در آن هوش مصنوعی به عنوان «همراه شناختی» و «دستیار آموزشی» ایفای نقش می کند، نه به عنوان جایگزین معلم یا ابزاری برای کوتاه کردن مسیر تفکر. مقاله حاضر ضمن ارائه چارچوبی مفهومی برای درک ابعاد مختلف این بازطراحی، به بررسی چالش ها، مخاطرات و ملاحظات اخلاقی مرتبط نیز می پردازد و توصیه هایی عملی برای پژوهشگران، طراحان آموزشی و سیاست گذاران ارائه می کند. یافته های این مرور می تواند به عنوان مبنایی برای سیاست گذاری و طراحی برنامه های درسی مبتنی بر هوش مصنوعی در نظام های آموزشی مورد استفاده قرار گیرد.کلیدواژه ها: هوش مصنوعی، تجربه آموزشی، بازطراحی آموزشی، یادگیری شخصی سازی شده، دانش آموزان، فناوری آموزشی، یادگیری تطبیقی، تحلیل داده های یادگیری، سواد هوش مصنوعی، آموزش هوشمند.