چگونه توانستم با استفاده از روش های فعال یاددهی یادگیری و مشارکت دادن دانش آموزان در فرایند تدریس، میزان یادگیری مفاهیم زیست و شیمی را افزایش دهم؟

یادگیری زمانی عمیق و ماندگار خواهد بود که دانش آموز در فرایند یادگیری نقش فعال داشته باشد. در روش های سنتی، بخش زیادی از زمان کلاس به توضیح معلم اختصاص پیدا می کند و دانش آموز بیشتر نقش دریافت کننده اطلاعات را دارد. در حالی که مشارکت دانش آموز در پرسش و پاسخ، فعالیت گروهی، حل مسئله، توضیح دادن مطالب، انجام فعالیت و بیان نظر می تواند زمینه یادگیری عمیق تر را فراهم کند.در سال تحصیلی ۱۴۰۴–۱۴۰۵، در کلاس های پایه دهم و یازدهم هنرستان ام البنین ناحیه ۴ تبریز، هنگام تدریس مباحث مختلف زیست و شیمی مشاهده کردم که میزان مشارکت دانش آموزان یکسان نیست. تعدادی از دانش آموزان به طور فعال در بحث های کلاسی شرکت می کردند، اما گروهی بیشتر شنونده بودند و کمتر در فعالیت ها مشارکت می کردند. در برخی موارد نیز دانش آموزان مطالب را برای آزمون مطالعه می کردند، اما در به کارگیری مفاهیم و توضیح آنها با مشکل مواجه می شدند.این مسئله باعث شد شیوه تدریس خود را مورد بازنگری قرار دهم و به جای تکیه بیشتر بر توضیح مستقیم، از مجموعه ای از روش های فعال یاددهی یادگیری استفاده کنم. در این برنامه از پرسش های تفکر برانگیز، بحث گروهی، حل مسئله، آموزش همسالان، ارائه کوتاه دانش آموزی، فعالیت های مشارکتی و مرور فعال استفاده شد.در اجرای این اقدام پژوهی تلاش کردم دانش آموزان از حالت دریافت کننده صرف خارج شوند و در بخش هایی از فرایند تدریس نقش داشته باشند. نتایج نشان داد که مشارکت دادن دانش آموزان در فعالیت های آموزشی، علاوه بر افزایش حضور فعال آنان در کلاس، به درک بهتر مفاهیم و ماندگاری بیشتر مطالب کمک می کند.کلیدواژه ها: یادگیری فعال، مشارکت دانش آموز، روش تدریس، زیست شناسی، شیمی، یادگیری مفهومی، آموزش همسالان، اقدام پژوهی.