نقش سواد رسانه ای در افزایش توانایی دانش آموزان ابتدایی در مواجهه با فضای مجازی

گسترش روزافزون فناوری های دیجیتال و حضور گسترده کودکان در فضای مجازی، ضرورت توجه به سواد رسانه ای و توانمندسازی دانش آموزان برای استفاده آگاهانه، ایمن و مسئولانه از رسانه های دیجیتال را افزایش داده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش سواد رسانه ای در افزایش توانایی دانش آموزان ابتدایی در مواجهه با فضای مجازی انجام شد. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی همبستگی است. در این مطالعه، سواد رسانه ای به عنوان مجموعه ای از مهارت های دسترسی، تحلیل، ارزیابی و استفاده مسئولانه از پیام های رسانه ای مورد توجه قرار گرفت و ارتباط آن با توانایی دانش آموزان در تشخیص اطلاعات نادرست، تفکر انتقادی، حفظ حریم خصوصی، رعایت امنیت دیجیتال، مدیریت زمان و رفتار اخلاقی در فضای مجازی بررسی شد. یافته ها نشان داد که برخورداری از سواد رسانه ای بالاتر با توانایی بیشتر دانش آموزان در ارزیابی و انتخاب محتوای معتبر، تشخیص پیام های گمراه کننده، حفاظت از اطلاعات شخصی، مدیریت استفاده از رسانه ها و رعایت اصول اخلاقی در محیط های مجازی همراه است. همچنین نقش خانواده و مدرسه در تقویت این مهارت ها و ایجاد الگوی صحیح استفاده از فناوری اهمیت قابل توجهی دارد. بر اساس نتایج، آموزش سواد رسانه ای در دوره ابتدایی می تواند زمینه شکل گیری کاربران آگاه، نقاد، مسئول و ایمن را فراهم کرده و از آسیب پذیری کودکان در برابر تهدیدهای فضای مجازی بکاهد. بنابراین، گنجاندن آموزش های متناسب با سن دانش آموزان در برنامه های تربیتی مدرسه و افزایش آگاهی والدین و معلمان، اقدامی ضروری برای آماده سازی کودکان جهت زندگی موثر در جامعه دیجیتال است.کلمات کلیدی: سواد رسانه ای، دانش آموزان ابتدایی، فضای مجازی، تفکر انتقادی، امنیت دیجیتال، حریم خصوصی، تربیت رسانه ای.