اثر بخشی تدریس مبتنی بر حل مسئله بر سرزندگی تحصیلی و خلاقیت کاربردی فراگیران مدارس

پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی روش تدریس مبتنی بر حل مسئله بر سرزندگی تحصیلی و خلاقیت کاربردی دانش آموزان انجام شد. طرح پژوهش از نوع نیمه آزمایشی با پیش آزمون، پس آزمون و گروه کنترل بود. جامعه آماری را کلیه دانش آموزان مقطع متوسطه اول یک منطقه آموزشی تشکیل دادند که از میان آن ها، تعداد ۶۰ نفر با روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (۳۰ نفر) و کنترل (۳۰ نفر) جای دهی شدند. ابزارهای گردآوری اطلاعات شامل پرسشنامه سرزندگی تحصیلی دهقانی زاده و حسین چاری و آزمون خلاقیت کاربردی تورنس بود. گروه آزمایش به مدت ۱۰ جلسه تحت آموزش بر مبنای الگوی حل مسئله قرار گرفت، در حالی که گروه کنترل آموزش های مرسوم کلاسی را دریافت نمود. داده های جمع آوری شده با استفاده از شاخص های آمار توصیفی و آزمون تحلیل کوواریانس چندمتغیری (مانکوا) در محیط نرم افزار آماری مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفت. پیش فرض های نرمال بودن توزیع داده ها، همگنی واریانس ها و خطی بودن روابط پیش از تحلیل اصلی با موفقیت بررسی و تایید شدند. نتایج حاصل از تحلیل آماری نشان داد که پس از کنترل اثر پیش آزمون، تفاوت معناداری میان میانگین های دو گروه در مرحله پس آزمون وجود دارد (۰/۰۱>P). یافته ها حاکی از آن است که آموزش حل مسئله توانسته است به طور معناداری موجب ارتقای ابعاد سرزندگی تحصیلی و بهبود مولفه های سیالی، انعطاف پذیری و ابتکار در خلاقیت کاربردی دانش آموزان شود. بر اساس این نتایج، پیاده سازی رویکردهای فعال و مسئله محور در کلاس های درس، بستر مناسبی را برای نشاط علمی و شکوفایی تفکر خلاق فراهم می سازد. کلمات کلیدی:تدریس مبتنی بر حل مسئله، سرزندگی تحصیلی، خلاقیت کاربردی، دانش آموزان، تحلیل کوواریانس.