رابطه استفاده از ابزارهای چندرسانه ای با انگیزش دانش آموزان در یادگیری ریاضی

پژوهش حاضر با هدف تحلیل رابطه ی ساختاری میان اضطراب ریاضی و تاب آوری تحصیلی با خودکارآمدی حل مسئله در دانش آموزان انجام شده است. اضطراب ریاضی به مثابه برانگیختگی هیجانی منفی در مواجهه با موقعیت های ریاضی، از طریق اشغال حافظه ی فعال، کاهش دامنه ی شناختی و فرار شناختی، کارکرد حل مسئله را تضعیف می کند؛ در مقابل، تاب آوری تحصیلی به عنوان ظرفیت پویای بازگشت به وضعیت بهینه پس از شکست، منبع حمایتی خودانگیزشی فراهم می سازد. چارچوب نظری پژوهش بر نظریه ی خودکارآمدی بندورا، مدل فرآیندگرایی اضطراب اشکرافت و همکاران، الگوی فرار آیزنک، و نظریه ی سیستم های انگیزشی مستقل از دوانی و دسی استوار است. روش پژوهش توصیفی همبستگی از نوع مدل سازی معادلات ساختاری است و جامعه ی آماری شامل دانش آموزان متوسطه دوم است که نمونه ای به حجم ۳۸۴ نفر به روش تصادفی طبقه ای انتخاب شد. ابزارها شامل مقیاس اضطراب ریاضی ریچاردسون و سایس، سیاهه تاب آوری تحصیلی و پرسشنامه خودکارآمدی حل مسئله بود. یافته ها نشان می دهد اضطراب ریاضی به صورت منفی و تاب آوری تحصیلی به صورت مثبت خودکارآمدی حل مسئله را پیش بینی می کنند و تاب آوری در نقش میانجی، بخش عمده ی اثر اضطراب را جذب می کند. مدل پیشنهادی، چرخه ی «هیجان شناخت انگیزش» را به صورت یک سامانه ی پویا تصویر می کند و مداخلات آموزشی مبتنی بر توانمندسازی شناختی هیجانی را توجیه می نماید. یافته ها برای برنامه ریزی درسی، مشاوره ی تحصیلی و طراحی آموزش فرآیندمحور ریاضی، کاربست مستقیم دارد.واژگان کلیدی: اضطراب ریاضی، تاب آوری تحصیلی، خودکارآمدی حل مسئله، مدل سازی معادلات ساختاری، دانش آموزان.