واکاوی الگوی تربیتی سیره نبوی در مدیریت بحران هویت نوجوانان؛ رویکردی تطبیقی با نظریه های روان شناسی رشد

دوره نوجوانی، حساس ترین مرحله شکل گیری هویت و مواجهه با بحران های روانی-اجتماعی است. این پژوهش با هدف واکاوی الگوی تربیتی سیره نبوی (ص) به عنوان یک الگوی جامع اسلامی و مقایسه تطبیقی آن با نظریه های روان شناسی رشد (به ویژه نظریه اریکسون و والون) در مدیریت بحران هویت نوجوانان انجام شده است.این پژوهش از نوع کیفی و تحلیلی-تطبیقی است که با روش تحلیل محتوای متون دینی (سیره نبوی) و منابع روان شناسی رشد صورت گرفته است.یافته ها نشان می دهد که سیره نبوی با تاکید بر کرامت انسانی، تدریجی بودن تربیت، توجه به تفاوت های فردی و ایجاد فضای امن عاطفی، پاسخگوی نیازهای اساسی نوجوان در مرحله «هویت یابی» است. این اصول با مفاهیمی چون «اعتماد در برابر بی اعتمادی»، «ابتکار در برابر گناه» و «هویت در برابر آشفتگی» در نظریه اریکسون و مراحل تحول روانی والون هم راستایی قابل توجهی دارد. الگوی تربیتی سیره نبوی، فراتر از یک نظام اخلاقی، یک برنامه عملی و پیشگیرانه برای مدیریت بحران هویت است که با تاکید بر «خودشناسی» و «همبستگی خانوادگی»، نوجوان را از «آشفتگی هویت» به سوی «هویت موفق» و «یکپارچگی» سوق می دهد.واژگان کلیدی: سیره نبوی، بحران هویت، نوجوانی، روان شناسی رشد، اریکسون، هانری والون، تربیت اسلامی.