بررسی نقش شناخت توزیع شده در شکل گیری شیوه های جدید یادگیری و حل مسئله در کلاس درس

تحولات آموزش و یادگیری در دهه های اخیر نشان داده است که فرایند شناخت را نمی توان همواره به فعالیت ذهنی یک فرد و در محدوده ذهن او تقلیل داد. در بسیاری از موقعیت های آموزشی، دانش و فرایندهای شناختی میان فرد، دیگران، ابزارها، منابع اطلاعاتی و محیط توزیع می شوند. این دیدگاه که با عنوان «شناخت توزیع شده» شناخته می شود، نگاه تازه ای به یادگیری، حل مسئله و نقش عناصر مختلف کلاس درس ارائه می دهد. بر اساس این رویکرد، یادگیری صرفا نتیجه پردازش اطلاعات در ذهن دانش آموز نیست، بلکه حاصل تعامل پویا میان دانش آموز، معلم، همسالان، ابزارهای فیزیکی و دیجیتال، زبان، منابع و موقعیت آموزشی است. مقاله حاضر با هدف بررسی نقش شناخت توزیع شده در شکل گیری شیوه های جدید یادگیری و حل مسئله در کلاس درس تدوین شده است. بررسی مبانی نظری نشان می دهد که رویکرد شناخت توزیع شده می تواند زمینه را برای شکل گیری یادگیری مشارکتی، حل مسئله گروهی، استفاده هدفمند از ابزارهای شناختی، یادگیری مبتنی بر پروژه، پژوهش دانش آموزی، یادگیری ترکیبی و بهره گیری انتقادی از فناوری فراهم کند. در چنین محیطی، دانش آموز الزاما مجبور نیست همه اطلاعات را در حافظه خود نگه دارد؛ بلکه باید بداند چگونه اطلاعات مورد نیاز را پیدا کند، اعتبار آنها را بررسی کند، از ابزار مناسب استفاده کند، با دیگران همکاری کند و یافته های مختلف را در یک نظام معنایی منسجم قرار دهد. نقش معلم نیز از انتقال دهنده اصلی دانش به طراح محیط شناختی و تسهیلگر تعاملات یادگیری تغییر می کند. مقاله حاضر ضمن بررسی مفهوم شناخت توزیع شده و مبانی نظری آن، ارتباط این رویکرد با یادگیری مشارکتی، حل مسئله، فناوری، هوش مصنوعی، تفکر انتقادی، عاملیت دانش آموز، ارزشیابی و طراحی محیط یادگیری را بررسی کرده و در پایان، الگویی کاربردی برای استفاده از اصول شناخت توزیع شده در کلاس درس پیشنهاد می کند.واژگان کلیدی: شناخت توزیع شده، یادگیری توزیع شده، حل مسئله، یادگیری مشارکتی، محیط یادگیری، فناوری آموزشی، تفکر انتقادی، دانش آموز