«تاثیر آراء اصولی امام خمینی در شکل گیری انقلاب و حکومت اسلامی»

امام خمینی(ره)، با تکیه بر مبانی اصولی نوین خود، به ویژه نظریه خطابات قانونی و اصل مصلحت، انقلاب اسلامی را از یک حرکت دفاعی به یک جنبش انقلابی-ساختارگرا تبدیل کرد. این پژوهش، با روش تحلیل اسنادی-توصیفی، دو مبنا را بررسی می کند: نخست، خطابات قانونی که فقها را لازم دانست که قدرت را شرط وجود تکلیف (نه شرط وجوب) بدانند؛ لذا تحصیل قدرت را واجب شمرده و عدم آن را مجرای برائت از تکلیف قرار دهند. بر این اساس، براندازی حکومت جائرانه و تلاش برای برپایی حکومت اسلامی را برای مقلدین نیز تکلیف برشمردند، حتی اگر در جایی لازم باشد خونی ریخته شود. این دیدگاه، در مناظرات امام با علما به ویژه پاسخ به تلگراف آیت الله حکیم و استناد به قیام امام حسین(ع) به روشنی آشکار است. از سوی دیگر، اصل مصلحت امکان حکومت داری را با فراتر رفتن از احکام فرعی شریعت تسهیل کرد و به دولت و مجلس این اختیار را داد که با توجه به مصلحت اجتماعی و زمانی-مکانی، بر فراتر از احکام فرعی عمل کند. این دو مبنا، در پاسخ به بن بست های نظام سازی پس از پیروزی انقلاب، فتوای امام در مورد شرایط استفاده از امکانات دولتی، استثناها و انفال، و پیام به مجمع تشخیص مصلحت نظام (که بر نقش زمان و مکان در اجتهاد تاکید دارد)، الگویی عملی برای مواجهه با چالش های معاصر ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

کلید واژه: امام خمینی ، مبنای اصولی ، انقلاب ، حکومت اسلامی ، خطابات قانونی ، مصلحت