« سفال و سرامیک نی ریز؛ از میراث مادی تا سرمایه اجتماعی شهر، مطالعه ای با تاکید بر رویکردهای اجتماعی در صیانت، انتقال و توسعه هنر سفالگری نی ریز»

سفالگری یکی از کهن ترین جلوه های فرهنگ مادی در سرزمین ایران است که افزون بر ارزش هنری و تاریخی، بخشی از دانش بومی، حافظه جمعی و شیوه زندگی جوامع محلی را در خود جای داده است. شهرستان نی ریز در استان فارس نیز به واسطه پیشینه تاریخی، جغرافیای فرهنگی و تداوم سنت سفالگری، ظرفیت قابل توجهی برای مطالعه این هنر از منظر اجتماعی دارد. در این رویکرد، سفال صرفا یک محصول هنری یا صنایع دستی نیست، بلکه می توان آن را بخشی از شبکه روابط اجتماعی، انتقال دانش بین نسلی، هویت محلی و سرمایه فرهنگی جامعه دانست.این پژوهش با رویکرد اسنادی تحلیلی و با تاکید بر مطالعات میراث فرهنگی ناملموس، به بررسی جایگاه اجتماعی سفال و سرامیک نی ریز می پردازد. یافته ها نشان می دهد که تداوم سفالگری در نی ریز با عواملی همچون انتقال خانوادگی مهارت، آموزش غیررسمی، حضور استادکاران، پیوند کارگاه و خانواده، حافظه محلی، قابلیت گردشگری و امکان بازآفرینی محصولات ارتباط دارد. در این میان، تجربه استاد الیاس فخاری، از سفالگران قدیمی نی ریز، نمونه ای روشن از انتقال بین نسلی این هنر است؛ هنری که از پدر و نسل پیشین به او رسیده و امروز فرزندان و نوه های او نیز در ادامه این مسیر قرار گرفته اند.بر اساس یافته های پژوهش، صیانت از سفال نی ریز زمانی می تواند به تداوم واقعی این میراث منجر شود که جامعه محلی، استادکاران، خانواده های سفالگر، جوانان، نهادهای فرهنگی و بخش گردشگری در فرآیندی مشارکتی در کنار یکدیگر قرار گیرند.

کلیدواژه ها:

واژگان کلیدی: سفال نی ریز ، سرامیک ، میراث فرهنگی ، میراث ناملموس ، سرمایه اجتماعی ، انتقال بین نسلی ، صنایع دستی ، هویت محلی.