« رشوه در آینه فقاهت »

این مقاله با هدف تبیین مفهوم رشوه از منظر لغت شناسی، فقهی، روانشناختی و اقتصادی، به بررسی رکن های تشکیل دهنده آن، تاریخچه، علل و پیامدهای آن می پردازد. با تکیه بر منابع معتبر لغوی (مانند مصباح المنیر، تاج العروس، مجمع البحرین) و فقهی (مانند جواهرالکلام، مصباح الفقاهه، معتمدالشیعه)، نشان داده می شود که مفهوم رشوه فراگیر بوده و صرفا به مال محدود نمی شود؛ بلکه شامل هرگونه پرداخت، عمل، گفتار یا رفتار ارزشمند مالی و عرفی است که به شکل مستقیم یا غیرمستقیم به حکم باطل یا احقاق حق منجر می گردد. فقهدانان شیعه، رشوه را به عنوان یکی از گناهان کبیره و عامل فساد اجتماعی معرفی کرده و رشوه دهی و رشوه گیری را در هر سطح حکومتی و اداری حرام دانسته اند. تحلیل روانشناختی نیز بر وجود نقص های شناختی مشترک راشی و مرتشی (مانند ضعف تصمیم گیری و دنباله روی) تاکید دارد و علل اقتصادی (بی شفافیت، نابرابری دستمزد، نقض شایسته سالاری) را عامل گسترش این جرم می شمارد. نتیجه گیری مقاله بر لزوم اصلاح قوانین، تقویت نظارت و ارائه چارچوبی فقهی-روانشناختی-اقتصادی برای کاهش رشوه است.

کلیدواژه ها:

کلیدواژه ها: رشوه ، فلسفه اسلامی ، فقها ، روانشناسی ، اقتصاد ، قانون.