مهندسی توجه در کلاس؛ نقش معلم در مدیریت پراکندگی توجه دانش آموزان در عصر حواس پرتی دیجیتال

گسترش فناوری های دیجیتال و افزایش حضور محرک های رسانه ای، مسئله توجه دانش آموزان را به یکی از چالش های مهم نظام های آموزشی تبدیل کرده است. پراکندگی توجه در کلاس درس نه تنها می تواند کیفیت یادگیری و مشارکت تحصیلی را کاهش دهد، بلکه فرایندهای شناختی، خودتنظیمی و ارتباط موثر دانش آموز با محتوای آموزشی را نیز تحت تاثیر قرار می دهد. هدف مقاله حاضر، تبیین نقش معلم در مدیریت و مهندسی توجه دانش آموزان در کلاس درس با تاکید بر شرایط آموزشی عصر حواس پرتی دیجیتال است. این پژوهش با رویکرد توصیفی تحلیلی و با استفاده از مطالعه اسنادی و بررسی مبانی نظری و پژوهش های مرتبط انجام شده است. یافته های حاصل نشان می دهد که مدیریت توجه نباید صرفا به کنترل رفتاری یا جلوگیری از استفاده از ابزارهای دیجیتال محدود شود، بلکه فرایندی چندبعدی است که طراحی محیط یادگیری، سازمان دهی فعالیت های آموزشی، شیوه ارتباط معلم، میزان مشارکت دانش آموز، مدیریت محرک های دیجیتال و تقویت مهارت های خودتنظیمی را دربرمی گیرد. بر اساس یافته ها، معلم می تواند با طراحی هدفمند فعالیت ها، کاهش محرک های غیرضروری، استفاده مناسب از پرسشگری و بازخورد، ایجاد مشارکت فعال و آموزش راهبردهای خودنظارتی، توجه دانش آموزان را در مسیر اهداف یادگیری هدایت کند. همچنین فناوری در صورت استفاده هدفمند می تواند از عامل حواس پرتی به ابزار تقویت تمرکز و یادگیری تبدیل شود. در نهایت، مقاله الگوی پیشنهادی مهندسی توجه را بر پایه شناخت وضعیت توجه، تعیین هدف، طراحی محیط، مشارکت فعال، پایش، بازخورد، خودتنظیمی و ارزیابی مجدد ارائه می کند. بر این اساس، مهندسی توجه می تواند رویکردی موثر برای ارتقای کیفیت یادگیری و افزایش استقلال شناختی دانش آموزان در محیط آموزشی دیجیتال باشد.

کلیدواژه ها:

مهندسی توجه ، حواس پرتی دیجیتال ، خودتنظیمی ، مدیریت کلاس درس